Zadanie 22 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 20–22.

Do 200 gramów wodnego roztworu chlorku glinu o stężeniu 15% (w procentach masowych)

dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu zawierający 32 gramy NaOH, który

całkowicie przereagował. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

… NaOH (aq)

Informacja do zadań 20–22. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Oblicz, ile gramów wodorotlenku glinu znajdowało się w kolbie po zakończeniu doświadczenia.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel ilość zasady zużytą na strącanie od ilości, która następnie roztwarza osad.

Podpowiedź 2

Z 0,800 mol NaOH odejmij 0,675 mol zużyte do strącenia 0,225 mol Al(OH)3. Pozostała zasada reaguje z osadem w stosunku 1:1.

Podpowiedź 3

Po roztworzeniu 0,125 mol pozostaje 0,100 mol Al(OH)3. Pomnóż przez 78 g/mol, otrzymując 7,8 g.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

−

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

= 78 g · mol−1

0,225 mola AlCl3 –––––––– x

x = 0,675 mola NaOH

Obliczenie liczby moli NaOH, który wziął udział w reakcji z Al(OH)3:

ΔnNaOH=0,8mola−0,675mola=0,125mola

Obliczenie masy Al(OH)3, który pozostał w zawiesinie:

1 mol NaOH –––––––––––––––––––––––––– 1 mol Al(OH)3

0,125 mola NaOH –––––––––––––––––––––– x

x = 0,125 mola Al(OH)3

W mieszaninie pozostanie 0,225 mola – 0,125 mola = 0,1 mola Al(OH)3.

mAl(OH)3= 0,1 mol · 78 g · mol−1= 7,8 g

Za poprawny należy uznać każdy inny wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń, o ile zdający założył, że NaOH został użyty

w nadmiarze w stosunku do AlCl3.

Zdający może skorzystać z wartości masy lub liczby moli NaOH (który przereagował z 30 g

AlCl3) obliczonej w zadaniu 20. Jeśli zdający popełnił błąd rachunkowy

w zadaniu 20. i wykorzystał błędne wartości liczbowe w zadaniu 22., to rozwiązanie tego

zadania oceniamy tak, jakby błąd nie wystąpił, o ile zdający założył, że NaOH został użyty

w nadmiarze w stosunku do AlCl3.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

lub

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub przyjęcie założenia, że NaOH został

użyty w niedomiarze w stosunku do AlCl3 albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Korzystamy z dwóch etapów reakcji, zamiast traktować całe 0,800 mol NaOH jako ilość strącającą osad. Z 0,225 mol AlCl3 początkowo powstaje 0,225 mol Al(OH)3, co zużywa 0,675 mol NaOH. Pozostałe 0,125 mol zasady roztwarza taką samą liczbę moli osadu, ponieważ drugi etap przebiega w stosunku 1:1.

Pozostaje więc 0,225−0,125 = 0,100 mol Al(OH)3. Przy masie molowej 78 g/mol daje to 7,8 g osadu, zgodnie z zaokrągleniami klucza. Glin znajdujący się w rozpuszczalnym kompleksie nie wchodzi do masy pozostałego osadu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

−

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

= 78 g · mol−1

0,225 mola AlCl3 –––––––– x

x = 0,675 mola NaOH

Obliczenie liczby moli NaOH, który wziął udział w reakcji z Al(OH)3:

ΔnNaOH=0,8mola−0,675mola=0,125mola

Obliczenie masy Al(OH)3, który pozostał w zawiesinie:

1 mol NaOH –––––––––––––––––––––––––– 1 mol Al(OH)3

0,125 mola NaOH –––––––––––––––––––––– x

x = 0,125 mola Al(OH)3

W mieszaninie pozostanie 0,225 mola – 0,125 mola = 0,1 mola Al(OH)3.

mAl(OH)3= 0,1 mol · 78 g · mol−1= 7,8 g

Za poprawny należy uznać każdy inny wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń, o ile zdający założył, że NaOH został użyty

w nadmiarze w stosunku do AlCl3.

Zdający może skorzystać z wartości masy lub liczby moli NaOH (który przereagował z 30 g

AlCl3) obliczonej w zadaniu 20. Jeśli zdający popełnił błąd rachunkowy

w zadaniu 20. i wykorzystał błędne wartości liczbowe w zadaniu 22., to rozwiązanie tego

zadania oceniamy tak, jakby błąd nie wystąpił, o ile zdający założył, że NaOH został użyty

w nadmiarze w stosunku do AlCl3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania