Zadanie 33 — przykladowy 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W tabeli przedstawiono wzory metanu i chlorometanu oraz wartości ich rozpuszczalności

w wodzie w temperaturze 20 °C i pod ciśnieniem 1013 hPa.

Nazwa

Wzór cząsteczki

Rozpuszczalność w wodzie, mg/100 g wody

metan

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.

2,3

chlorometan

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.

920,0

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003.

Mieszaninę metanu i chlorometanu w temperaturze 20 °C i pod ciśnieniem 1013 hPa

przepuszczono w obiegu zamkniętym przez płuczkę napełnioną wodą o objętości 1,0 dm3

aż do nasycenia wody gazami. Mieszanina gazów po przejściu przez płuczkę zawierała 24,0 g

metanu i 41,3 g chlorometanu.

Oblicz stosunek objętościowy metanu do chlorometanu w mieszaninie gazów, którą wprowadzono do płuczki z wodą.

Obliczenia

Uwaga redakcyjna. Rozwiązanie CKE wykorzystuje uproszczony model rozpuszczania gazów. Opis równowagi rzeczywistej mieszaniny wymaga uwzględnienia ciśnień cząstkowych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Do mas gazów po przejściu przez płuczkę dodaj ilości, które rozpuściły się w wodzie.

Podpowiedź 2

W modelu CKE przelicz podane rozpuszczalności na gramy w 1000 g wody i oblicz początkowe liczby moli gazów.

Podpowiedź 3

Stosunek molowy, a więc i objętościowy, w modelu CKE wynosi około 1,50:1,00. W fizycznym opisie mieszaniny potrzebne byłyby ciśnienia cząstkowe.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obliczenie masy metanu i chlorometanu, które rozpuściły się w wodzie na podstawie

odczytanych wartości rozpuszczalności:

100 g wody – 0,0023 g metanu i 0,92 g chlorometanu

1000 g wody – 0,023 g metanu i 9,2 g chlorometanu

Obliczenie początkowej masy metanu (x1) i początkowej masy chlorometanu (x2):

x1 = 24,0 + 0,023 = 24,023 g …

Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawna metoda obliczenia stosunku objętości gazów, wykonanie obliczeń

i podanie wyniku

1 pkt – poprawna metoda obliczenia stosunku objętości gazów i popełnienie błędów

rachunkowych

0 pkt – błędna metoda obliczenia lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Początkowa mieszanina zawierała zarówno gazy pozostałe po płuczce, jak i ilości rozpuszczone w wodzie. Przyjmujemy 1,0 dm3 wody jako 1000 g. Rozpuściło się więc 23 mg, czyli 0,023 g metanu, oraz 9200 mg, czyli 9,2 g chlorometanu.

Początkowe masy wynosiły odpowiednio 24,023 g i 50,5 g. Po podzieleniu przez masy molowe 16 i 50,5 g/mol otrzymujemy około 1,50 oraz 1,00 mol. Dla gazów w tych samych warunkach stosunek objętości jest równy molowemu, zatem wynosi około 1,5:1. Nie porównujemy bezpośrednio mas gazów.

Uwaga redakcyjna. Dodanie 0,023 g CH₄ i 9,2 g CH₃Cl odtwarza model obliczeniowy klucza CKE. W rzeczywistej mieszaninie gazów równowagowe ilości rozpuszczonych składników zależą od ich ciśnień cząstkowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obliczenie masy metanu i chlorometanu, które rozpuściły się w wodzie na podstawie

odczytanych wartości rozpuszczalności:

100 g wody – 0,0023 g metanu i 0,92 g chlorometanu

1000 g wody – 0,023 g metanu i 9,2 g chlorometanu

Obliczenie początkowej masy metanu (x1) i początkowej masy chlorometanu (x2):

x1 = 24,0 + 0,023 = 24,023 g …

Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_00_przykladowy_33

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania