Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie.

Napisz, jakie objawy reakcji (lub ich brak) umożliwią rozróżnienie substancji dodawanych do probówek I, II i III.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj obecność wiązania podwójnego w kwasach tłuszczowych i możliwość utlenienia kwasu mrówkowego.
Podpowiedź 2
Probówki II i III dadzą odbarwienie manganianu(VII). Poszukaj dodatkowego produktu gazowego w jednej z nich.
Podpowiedź 3
Dla I zapisz brak zmian, dla II odbarwienie, a dla III odbarwienie i wydzielanie gazu. To zestaw obserwacji rozróżniający wszystkie próbki.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
W probówkach II i III następuje odbarwienie roztworu, ale w probówce III dodatkowo
wydziela się gaz. W probówce I brak objawów reakcji.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne określenie różnic w objawach reakcji we wszystkich probówkach
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W każdej probówce znajduje się zakwaszony manganian(VII), którego fioletowa barwa zanika przy redukcji do jonów manganu(II). Nasycony kwas tłuszczowy w probówce I nie daje w opisanych warunkach widocznej reakcji. Nienasycony kwas w probówce II ulega utlenianiu w obrębie wiązania podwójnego, dlatego roztwór się odbarwia.
Kwas mrówkowy w probówce III również redukuje manganian(VII), lecz przy jego utlenianiu powstaje dodatkowo gazowy CO2. W odpowiedzi trzeba wymienić oba objawy dla III. Samo odbarwienie nie pozwoliłoby odróżnić jej od probówki II.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
W probówkach II i III następuje odbarwienie roztworu, ale w probówce III dodatkowo
wydziela się gaz. W probówce I brak objawów reakcji.