Zadanie 21 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Jedną z reakcji, której ulega etyn (acetylen), jest addycja kwasu octowego (etanowego).

Przebiega ona zgodnie z równaniem:

Zadanie 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

Produktem reakcji jest octan winylu. Octan winylu poddany polimeryzacji daje poli(octan

winylu), który znajduje wielostronne zastosowanie w produkcji klejów, mas szpachlowych,

pokryć podłogowych oraz powłok malarskich (farb lateksowych).

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,

Warszawa 2007.

a) Uzupełnij poniższe zdanie. Podkreśl w każdym nawiasie poprawną liczbę wiązań.

W cząsteczce octanu winylu jest ( 9 / 10 / 11 ) wiązań typu σ i ( 1 / 2 / 3 ) typu π.

b) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) dwóch różnych fragmentów tego polimeru, złożonych z dwóch monomerów.

Wzór I

Wzór II

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz osobno połączenia między atomami i dodatkowe wiązania π. Nie pomijaj wiązań z wodorem.

Podpowiedź 2

W monomerze są dwa wiązania podwójne. Polimeryzacji ulega fragment winylowy, a grupa estrowa pozostaje przy łańcuchu.

Podpowiedź 3

W części a otrzymasz 11 wiązań σ i 2 wiązania π. W części b narysuj dwa różne sposoby połączenia dwóch jednostek, porównując położenie podstawników z grafiką odpowiedzi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Część a)

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Część b)

Wzór I

Wzór II

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.

Zasady oceniania

Część a)

1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Część b)

1 pkt – zapisanie dwóch poprawnych wzorów półstrukturalnych

0 pkt – zapisanie jednego poprawnego wzoru lub błędne wzory, lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wiązanie pojedyncze jest wiązaniem σ, a każde podwójne zawiera jedno σ i jedno π. W octanie winylu występują dwa wiązania podwójne, dlatego są dwa wiązania π; po uwzględnieniu wszystkich połączeń, także z wodorem, otrzymujemy jedenaście σ.

Podczas polimeryzacji otwiera się wiązanie podwójne fragmentu winylowego, natomiast grupa estrowa pozostaje podstawnikiem. Dwa monomery można połączyć różnie względem położenia podstawników. Trzeba narysować dwa rzeczywiście odmienne fragmenty z czterema atomami węgla w szkielecie łańcucha, pozostawiając na końcach wiązania do jego dalszego ciągu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Część a)

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Część b)

Wzór I

Wzór II

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania