Źródło
Informacja do zadań 5–8.

Pojemniki używane do transportu stężonego kwasu azotowego(V) mogą być wykonane
z glinu.
Podaj nazwę procesu chemicznego, który to umożliwia, i wyjaśnij, na czym on polega.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj proces chroniący powierzchnię metalu.
Podpowiedź 2
Ustal, jaka warstwa tworzy się na glinie.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij, dlaczego szczelna warstwa ogranicza dalszy kontakt kwasu z metalem.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Ponieważ glin ulega pasywacji – na jego powierzchni powstaje szczelna warstewka Al2O3.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie i poprawna nazwa procesu
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Stężony kwas azotowy(V) w odpowiednich warunkach pasywuje glin. Na powierzchni metalu powstaje cienka, szczelna i dobrze przylegająca warstwa tlenkowa, która ogranicza dostęp reagentów do głębiej położonego metalu. Chroni to materiał przed dalszym szybkim roztwarzaniem.
Nazwą procesu jest pasywacja, a wyjaśnienie powinno wskazywać zarówno powstanie warstwy, jak i jej ochronną funkcję. Nie oznacza to całkowitej niereaktywności glinu ani tego, że każdy kwas działa tak samo. Warstwa ochronna przypomina barierę odcinającą powierzchnię od otoczenia; po jej naruszeniu zachowanie metalu może się zmienić. Warunki stężenia kwasu są istotną częścią zadania.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Ponieważ glin ulega pasywacji – na jego powierzchni powstaje szczelna warstewka Al2O3.