Źródło
Informacja do zadań 5–8.

a) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której powstaje związek X.
Równanie reakcji otrzymywania związku X:
b) Określ charakter chemiczny związku X oraz zaprojektuj doświadczenie potwierdzające przewidywany charakter chemiczny tego związku.
Charakter chemiczny związku X: …
Projekt doświadczenia
Opis doświadczenia z uwzględnieniem wzorów lub nazw użytych odczynników:
Przewidywane obserwacje:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj osad powstający z jonów glinu i zasady.
Podpowiedź 2
Przypomnij znaczenie amfoteryczności.
Podpowiedź 3
Zaprojektuj dwa niezależne testy rozpuszczania osadu: w kwasie i w nadmiarze zasady.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Część a)
Równanie reakcji otrzymywania związku X:
Część b)
Charakter chemiczny związku X: amfoteryczny
Opis doświadczenia: Należy przeprowadzić reakcję pomiędzy Al(OH)3 i HCl (aq) oraz
pomiędzy Al(OH)3 i NaOH (aq) lub Al(OH)3 i KOH (aq).
Przewidywane obserwacje: W obu przypadkach powstaną roztwory lub osad się roztworzy
(rozpuści).
Zasady oceniania
Część a)
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Część b)
1 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego związku X oraz poprawny opis
doświadczenia i poprawne obserwacje
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Związkiem X jest wodorotlenek glinu, strącany po dodaniu odpowiedniej ilości zasady do roztworu jonów glinu. Na jeden jon Al³⁺ potrzeba trzech jonów OH⁻. Amfoteryczność oznacza możliwość reakcji zarówno z kwasem, jak i z mocną zasadą.
Żeby ją wykazać, osad dzielimy na dwie próbki: do jednej dodajemy kwas solny, do drugiej nadmiar roztworu NaOH lub KOH. W obu osad zanika, lecz powstają inne rozpuszczone formy glinu. Samo rozpuszczenie tylko w kwasie nie dowodzi amfoteryczności, ponieważ zachowują się tak także zwykłe wodorotlenki zasadowe. W projekcie oddziel odczynniki, czynności i przewidywaną obserwację.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Część a)
Równanie reakcji otrzymywania związku X:
Część b)
Charakter chemiczny związku X: amfoteryczny
Opis doświadczenia: Należy przeprowadzić reakcję pomiędzy Al(OH)3 i HCl (aq) oraz
pomiędzy Al(OH)3 i NaOH (aq) lub Al(OH)3 i KOH (aq).
Przewidywane obserwacje: W obu przypadkach powstaną roztwory lub osad się roztworzy
(rozpuści).