Informacja do zadań 20.

Informacja do zadań 20.

Dehydratacja alkoholi prowadzona w podwyższonej temperaturze i w obecności stężonego

kwasu siarkowego(VI) pozwala otrzymać alkeny. Ta reakcja przebiega w trzech etapach.

W pierwszym etapie cząsteczka alkoholu ulega protonowaniu. Następnie zachodzą powolna

dysocjacja protonowanej formy alkoholu z utworzeniem karbokationu (etap drugi) oraz szybkie

odszczepienie protonu od sąsiedniego atomu węgla – o wyższej rzędowości – z utworzeniem

alkenu (etap trzeci). Opisany proces przedstawiono na schemacie:

Informacja wspólna 20 — materiał graficzny CKE, s. 18, element 1.

alkohol protonowany alkohol karbokation … alken

Wiązanie podwójne w cząsteczce alkenu – głównego produktu dehydratacji – często znajduje

się w innym miejscu, niż wynikałoby to z położenia grupy –OH w substracie. Dzieje się tak

dlatego, że powstający karbokation ulega przegrupowaniu. Dochodzi wtedy do przeniesienia

atomu wodoru lub grupy alkilowej od sąsiedniego atomu węgla, czemu towarzyszy

przemieszczenie się ładunku dodatniego. Przegrupowanie zachodzi zawsze wtedy, gdy może

powstać trwalszy karbokation, czyli taki, w którym ładunek dodatni znajduje się na atomie

węgla o możliwie najwyższej rzędowości.

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2012.