Materiał do zadania 13 · maj 2026 · Formuła 2023

Niewielkie jaszczurki z rodzaju Anolis, występujące na Wyspach Karaibskich, w sytuacji
zagrożenia chowają się pod powierzchnią wody. Niektóre z gatunków, np. Anolis aquaticus,
pozostają zanurzone pod powierzchnią wody nawet przez kilkanaście minut. W tym czasie
w przedniej części ich głowy powstaje bańka wydychanego powietrza, którego objętość
cyklicznie powiększa się w czasie wydechu (A) i zmniejsza się w czasie wdechu (B) –
co ilustrują poniższe zdjęcia.
bańka powietrza
A
B
Postawiono hipotezę, że w ten sposób jaszczurki A. aquaticus przez jakiś czas korzystają
z tlenu znajdującego się w wydychanym powietrzu.
Naukowcom udało się określić ciśnienie parcjalne tlenu (pO2) w takiej bańce powietrza.
Poniżej przedstawiono wykres I, ilustrujący wyniki pomiarów pO2 w bańce powietrza
znajdującej się na głowie A. aquaticus, oraz wykres II, ilustrujący wyniki pomiarów pO2
w bańce powietrza mechanicznie wytwarzanej pod powierzchnią wody przy użyciu
strzykawki.
wykres I
wykres II
200
pO2, hPa
160
120
80
0
100
200
300
400
0
100
200
300
400
czas, s
czas, s
Niebieskie punkty wskazują jednostkowe wyniki pomiarów, błękitna linia wskazuje ustaloną
na ich podstawie linię trendu, a czerwona linia wskazuje średnią wartość pO2 w powietrzu
atmosferycznym w czasie pomiaru.
Na podstawie: C.K. Boccia i in., Repeated Evolution of Underwater Rebreathing in Diving Anolis Lizards,
„Current Biology” 31(13), 2021.