Materiał do zadania 1 · maj 2025 · Formuła 2023

Rybonukleaza jest zbudowana z pojedynczego łańcucha polipeptydowego, składającego się
ze 124 reszt aminokwasowych i stabilizowanego czterema mostkami disiarczkowymi.
Podczas doświadczenia rybonukleazę poddano najpierw działaniu β-merkaptoetanolu,
a następnie – działaniu mocznika. β-merkaptoetanol redukuje i – w konsekwencji – zrywa
mostki disiarczkowe, a mocznik zaburza oddziaływania niekowalencyjne, m.in. zrywa
występujące w białku wiązania wodorowe.
Na poniższym rysunku przedstawiono efekt denaturacji uzyskany podczas doświadczenia –
rybonukleaza zmieniła strukturę przestrzenną i stała się nieaktywna. Następnie usunięto
z roztworu najpierw mocznik, a potem β-merkaptoetanol. Enzym uległ spontanicznemu
zwinięciu i odzyskał aktywność katalityczną.
Numerami oznaczono kolejne reszty aminokwasowe w łańcuchu polipeptydowym. Kolorami
oznaczono pary reszt aminokwasowych tworzących mostki disiarczkowe
w niezdenaturowanym białku.
95
40
58
HS
HS
SH
1
65
72
denaturacja
26
HS
84
HS
HS
HS
110
65
SH
84
124
26
72
renaturacja
110
95
124
1
40
58
Na podstawie: J.L. Tymoczko i in., Biochemia. Krótki kurs, Warszawa 2013.