W którym z przytoczonych fragmentów pieśni Jana Kochanowskiego znajduje się nawiązanie do stoicyzmu? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D.
Złota to strzała i krom wszego1 jadu była,
Którą mię niepochybna Miłość ugodziła.
Bo ja w swym miłowaniu troski nie najduję,
Owszem, radość na sercu niewymowną czuję.
Jan Kochanowski, Pieśń 4, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.
B.
A nigdy nie zabłądzi,
Kto tak umysł narządzi2,
Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić:
Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić.
Jan Kochanowski, Pieśń 9, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.
C.
Królom moc na poddane3 i zwierzchność dana,
A królowie zaś mają nad sobą Pana,
Który wszystkiemu światu sam rozkazuje,
Na ziemi i na niebie wiecznie króluje.
Jan Kochanowski, Pieśń 16, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.
D.
A nam wina przynoście.
Z wina dobra myśl roście4,
A frasunek podlany
Taje by śnieg zagrzany.
Jan Kochanowski, Pieśń 24, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.
Przypisy i opis źródła
- Krom wszego – bez żadnego.
- Narządzi – przygotuje.
- Moc na poddane – tu: władza nad poddanymi.
- Roście – rośnie.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Przypomnij sobie, jak stoicyzm ujmuje reakcję człowieka na zmienny los.
2. Gdzie szukać?
W każdym fragmencie sprawdź zalecany stosunek do powodzenia, nieszczęścia i własnych emocji.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wybierz tekst zgodny z całą zasadą filozoficzną. Sam pogodny nastrój lub wzmianka o Bogu nie rozstrzyga dopasowania.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
B
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| B — tak | Zalecenie jednakowego opanowania w szczęściu i nieszczęściu wyraża stoicki ideał równowagi ducha. Człowiek powinien zachowywać umiar niezależnie od zmienności losu. |
| A — nie | Fragment przedstawia radość zakochanego. Nie zawiera charakterystycznego nakazu panowania nad reakcją na powodzenie i klęskę. |
| C — nie | Hierarchia władzy królów i Boga dotyczy religijnego porządku świata. Nie jest sama w sobie wykładem stoickiej postawy wobec losu. |
| D — nie | Odpędzanie trosk winem akcentuje przyjemność i zabawę, a nie rozumną samokontrolę i niezależność od okoliczności. |
Na co uważać
Stoicyzmu nie rozpoznaje się po ogólnie pogodnym nastroju, lecz po zasadzie zachowania wewnętrznej równowagi.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-MAJ-F2023-Z9
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.14 | PP:I.2.4
Epoki: renesans
Autorzy: Jan Kochanowski
Utwory: Pieśni
Motywy: miłość | władza
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury