Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Bolesław Prus Lalka
– O, ma pan, jaka to oryginalna kobieta z tej prezesowej – rzekł Ochocki, wskazując na sztachety. – Widzi pan te pałace?... To wszystko czworniaki, mieszkania parobków. A tamten dom – to ochrona dla parobcząt; bawi się ich ze trzydzieści sztuk, wszystkie umyte i obłatane jak książątka. A ta znowu willa to przytułek dla starców, których w tej chwili jest czworo; uprzyjemniają sobie wakacje, czyszcząc włosień na materace do gościnnych pokojów. Tułałem się po rozmaitych okolicach kraju i wszędzie widziałem, że parobcy mieszkają jak świnie, a ich dzieci harcują po błocie jak prosięta. Ale kiedym tu pierwszy raz zajechał, przetarłem oczy. Zdawało mi się, że jestem na wyspie Utopii1 albo na kartce nudnego a cnotliwego romansu, w którym autor opisuje, jakimi szlachcice być powinni, lecz jakimi nigdy nie będą.
Przypisy i opis źródła
- Utopia – fikcyjna kraina szczęścia, w której żyje idealnie zorganizowane społeczeństwo.
Bolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019.
Na podstawie powyższego fragmentu Lalki Bolesława Prusa wyjaśnij, na czym polegała praca u podstaw.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Połącz znaczenie programu społecznego z działaniem Zasławskiej w podanym fragmencie.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, komu prezesowa pomaga i jaki obszar codziennego życia poprawia.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Najpierw objaśnij cel pracy u podstaw, potem wykaż zgodność konkretnego działania. Sama definicja bez fragmentu będzie niepełna.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Praca u podstaw polegała na działaniach służących podniesieniu poziomu życia warstw najuboższych i niewykształconych. Prezesowa Zasławska we fragmencie Lalki jest przedstawiona jako kobieta troszcząca się o warunki mieszkaniowe i higienę parobków pracujących w jej majątku.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie w odniesieniu do fragmentu Lalki, na czym polegała praca u podstaw.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Najpierw objaśnij zasadę: praca u podstaw to działanie na rzecz najuboższych i niewykształconych, służące poprawie ich warunków życia i możliwości rozwoju.
Następnie wskaż realizację we fragmencie: prezesowa Zasławska troszczy się o mieszkania i higienę parobków. Pomoc poprawiająca ich codzienne warunki realizuje społeczny sens hasła. Definicja oraz przykład z Lalki tworzą pełne wyjaśnienie.
Na co uważać
Nie utożsamiaj pracy u podstaw z każdą pracą fizyczną ani nie pomijaj fragmentu powieści.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie w odniesieniu do fragmentu Lalki, na czym polegała praca u podstaw. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2025-CZERWIEC-F2023-Z10-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Bolesław Prus
Utwory: Lalka
Motywy: praca
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich