Tekst A
Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta.
Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 – wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość.
Przypisy i opis źródła
- Profetyczny – proroczy.
- Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu.
Bogusław Dopart, Adam Mickiewicz – Dziady, [w:] Lektury polonistyczne. Oświecenie – romantyzm, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała, Kraków 1997.
Wykaż, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Profetyzm dotyczy zapowiedzi przyszłości, nie dowolnej obecności zjaw i snów.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie sceny, w których bohater poznaje przyszłe losy narodu.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wskaż scenę i wyjaśnij, jaki ma charakter proroczy. Sama informacja o fantastyczności utworu nie dowodzi profetyzmu.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Dziady to utwór o charakterze profetycznym, ponieważ w utworze występuje widzenie księdza Piotra, któremu dane jest ujrzeć przyszłe losy Polski.
- Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym ze względu na liczne sceny o charakterze proroczym. Przykładem sceny może być sen Ewy, który zmienia się w widzenie. Bohaterce ukazuje się Chrystus, który rzuca na nią kwiaty, w tym różę, symbolizującą tajemniczego poetę.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wykazanie, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Profetyczny znaczy proroczy, odnoszący się do objawionej przyszłości. W Dziadach części III taką funkcję pełni widzenie księdza Piotra dotyczące losów Polski.
Bohater poznaje przyszłe cierpienie i odrodzenie narodu w obrazach religijnych. Przywołanie tej sceny wraz z wyjaśnieniem, że zapowiada przyszłość, dowodzi profetyzmu; sama obecność zjaw czy nadprzyrodzoności nie byłaby wystarczająca.
Na co uważać
Nie utożsamiaj każdego snu lub fantastycznego zdarzenia z proroctwem.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wykazanie, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-MAJ-F2023-Z11-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.2.1
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]. I.2.1 przetwarza i hierarchizuje informacje z tekstów […] naukowych.
Epoki: romantyzm
Autorzy: Adam Mickiewicz
Utwory: Dziady | Dziady cz. III
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury