Źródło
Informacja do zadań 11–13.
W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego
siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.
Temperatura, ℃ | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Rozpuszczalność, g w 100 g wody | 14 | 20 | 29 | 41 | 57 | 77 |
Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne,Gdańsk 2016.
Do 150 g wody o temperaturze 20℃ dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II).
a) Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano – nasycony w równowadze z osadem czy nienasycony.
Rozstrzygnięcie: …
b) Oblicz stężenie procentowe otrzymanego roztworu siarczanu(VI) miedzi(II).
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz maksymalną ilość soli rozpuszczalną w 150 g wody przy 20°C.
Podpowiedź 2
Rozpuści się 30 g, a 40 g pozostanie poza roztworem. Masa fazy ciekłej wynosi 180 g.
Podpowiedź 3
Podaj roztwór nasycony z osadem i cp ≈ 16,7%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
a) Nasycony (w równowadze z osadem).
b) Przykładowe rozwiązanie CKE: rozpuściło się 20 · 1,5 = 30 g soli; masa roztworu wynosi 150 + 30 = 180 g.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego
roztworu.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i niepoprawne obliczenie stężenia procentowego
otrzymanego roztworu albo brak obliczenia.
ALBO
– niepoprawne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia oraz poprawne obliczenie
stężenia procentowego otrzymanego roztworu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 20°C rozpuszczalność wynosi 20 g CuSO4 na 100 g wody. W 150 g wody może rozpuścić się 30 g soli, a dodano 70 g, więc powstaje roztwór nasycony pozostający w równowadze z osadem.
Do masy roztworu zaliczamy 150 g wody i 30 g rozpuszczonej soli, łącznie 180 g. Stężenie procentowe wynosi 30/180·100% ≈ 16,7%. Pozostałych 40 g osadu nie wolno doliczać do mianownika stężenia samej fazy ciekłej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
a) Nasycony (w równowadze z osadem).
b) Przykładowe rozwiązanie CKE: rozpuściło się 20 · 1,5 = 30 g soli; masa roztworu wynosi 150 + 30 = 180 g.