Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · maj 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Toxoplasma gondii – jednokomórkowego protista o haploidalnej formie troficznej oraz
o mejozie zachodzącej tuż po zapłodnieniu. T. gondii jest organizmem dwużywicielskim:
żywicielami ostatecznymi są wyłącznie kotowate, w tym – kot domowy, natomiast do żywicieli
pośrednich T. gondii należą niektóre ptaki oraz ssaki. Człowiek może być przygodnym
żywicielem tego pasożyta. U człowieka pasożyt potrafi przekraczać barierę krew – łożysko.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Rozstrzygnij, czy zgodnie z zasadami profilaktyki kobiety w ciąży powinny unikać
0–1
kontaktu z osobami chorującymi na toksoplazmozę. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: .....................................................................................................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, wraz z poprawnym uzasadnieniem odnoszącym się do
faktycznej drogi zarażenia ludzi toksoplazmozą lub do braku możliwości zarażenia się
przez zwykły kontakt z drugim człowiekiem.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Nie. / Nie powinny.
Przykładowe uzasadnienia
•
Toksoplazmozą nie można się zarazić od drugiego człowieka – źródłem zarażenia są
albo gleba skażona odchodami, albo mięso.
•
Dorośli mogą się zarazić toksoplazmozą tylko drogą pokarmową albo przez transfuzję
krwi.
•
Mimo że toksoplazmoza u matki jest groźna dla płodu, to ciężarne nie mogą się zarazić
przez zwykły kontakt z drugim człowiekiem, np. przez podanie ręki.
•
Codzienny kontakt z drugim człowiekiem nie prowadzi do transmisji choroby, nie jest to
choroba przenoszona drogą kropelkową.
Uwaga:
Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do „zakażenia” zamiast do „zarażenia”.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do teoretycznych możliwości transmisji pasożyta
zamiast do zasad profilaktyki, np. „Rozstrzygnięcie: tak; Uzasadnienie: ponieważ kobieta
może się zarazić przez kontakt z krwią lub nasieniem innej osoby”.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do braku możliwości transmisji pasożyta między
ludźmi, np. „Człowiek nie może się zarazić od drugiego człowieka”.
Nie uznaje się odpowiedzi tautologicznych, nieodnoszących się do rodzaju kontaktu, np.
„Nie, bo nie mogą się zarazić przez kontakt z drugim człowiekiem”.
Nie uznaje się odpowiedzi, odwołujących się do kotowatych jako jedynej drogi zakażenia, np.
„Nie, ponieważ żywicielem ostatecznym są wyłącznie kotowate i to one są przenosicielami
pasożytów”.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z8-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:VIII.5 | PR:OG.V.1
Działy: Protisty. Uczeń:
Organizmy: człowiek | zwierzęta | protisty
Procesy: ekspresja genów | podziały komórkowe | rozmnażanie
Umiejętności: Pogłębianie znajomości uwarunkowań zdrowia człowieka