Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 6 · maj 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
komórkowego – na bilans węgla, czyli wzrost lub spadek zawartości związków organicznych
w roślinach, przeprowadzono następujące doświadczenie.
Na trzech szalkach (patrz tabela poniżej) wyścielonych bibułą wysiano po 1,5 g nasion
rzodkiewki. Następnie nasiona poddano różnym warunkom nawodnienia oraz oświetlenia:
•
nasiona z grupy 1. umieszczono na suchym podłożu i ich nie podlewano, natomiast
nasiona z grup 2. i 3. umieszczono na wilgotnym podłożu i podlewano w miarę potrzeby
•
nasiona z grup 1. i 2. oświetlano, natomiast nasiona z grupy 3. trzymano w ciemności.
Nasiona wykiełkowały jedynie w grupach 2. i 3. Po 10 dniach materiał roślinny – nasiona lub
siewki – wysuszono i dla każdej z badanych grup określono zawartość suchej masy.
Warunki doświadczenia
Wyniki
Numer
Sucha masa materiału
grupy
Woda
Światło
Kiełkowanie
roślinnego
1.
nie
tak
nie
1,46 g
2.
tak
tak
tak
1,63 g
3.
tak
nie
tak
1,20 g
Na podstawie: D. Ebert-May i in., Disciplinary Research Strategies […], „BioScience” 53(12), 2003.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wykaż, że podczas trwania doświadczenia u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza.
0–1
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne wykazanie, że u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza, odnoszące się do
przyrostu suchej masy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
W tej próbie był dostęp do wody i do światła, co jest konieczne do fotosyntezy, ale
niewystarczające. Po wynikach doświadczenia widać, że ten proces rzeczywiście miał
miejsce, ponieważ wzrosła sucha masa badanych roślin.
•
W grupie 2. rośliny musiały rzeczywiście przeprowadzać fotosyntezę, ponieważ wzrosła
ich sucha masa. Sama dostępność wody i światła nie przesądza o fotosyntezie,
ponieważ np. nasiona mogłyby cechować się spoczynkiem bezwzględnym i w takim
przypadku w ogóle by nie wykiełkowały.
•
Sucha masa roślin na koniec doświadczenia przekraczała początkową świeżą masę,
a więc w tej grupie doszło do asymilacji dwutlenku węgla – fotosyntezy.
•
Grupa 2. miała większą suchą masę na koniec doświadczenia niż grupa 1., a więc
musiało dojść do asymilacji węgla.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do obecności wody i światła – warunków
koniecznych do zajścia fotosyntezy. W odpowiedzi musi znaleźć się wykazanie, że ten
proces zachodził, odnoszące się do wyników doświadczenia.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z6-4
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:III.4.3 | PR:IX.4.4 | PR:OG.I.2
Działy: Energia i metabolizm | Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: fotosynteza | oddychanie komórkowe | ekspresja genów
Zagadnienia: Fotosynteza | Odżywianie się roślin
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia