Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 6 · maj 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
komórkowego – na bilans węgla, czyli wzrost lub spadek zawartości związków organicznych
w roślinach, przeprowadzono następujące doświadczenie.
Na trzech szalkach (patrz tabela poniżej) wyścielonych bibułą wysiano po 1,5 g nasion
rzodkiewki. Następnie nasiona poddano różnym warunkom nawodnienia oraz oświetlenia:
•
nasiona z grupy 1. umieszczono na suchym podłożu i ich nie podlewano, natomiast
nasiona z grup 2. i 3. umieszczono na wilgotnym podłożu i podlewano w miarę potrzeby
•
nasiona z grup 1. i 2. oświetlano, natomiast nasiona z grupy 3. trzymano w ciemności.
Nasiona wykiełkowały jedynie w grupach 2. i 3. Po 10 dniach materiał roślinny – nasiona lub
siewki – wysuszono i dla każdej z badanych grup określono zawartość suchej masy.
Warunki doświadczenia
Wyniki
Numer
Sucha masa materiału
grupy
Woda
Światło
Kiełkowanie
roślinnego
1.
nie
tak
nie
1,46 g
2.
tak
tak
tak
1,63 g
3.
tak
nie
tak
1,20 g
Na podstawie: D. Ebert-May i in., Disciplinary Research Strategies […], „BioScience” 53(12), 2003.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wyjaśnij, dlaczego w grupie 1. nasiona rzodkiewki nie wykiełkowały.
0–1
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do braku dostępu do wody oraz do roli wody
w kiełkowaniu nasion, np. do pęcznienia nasion lub do przerwania spoczynku nasion.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Woda umożliwia zachodzenie procesów metabolicznych i przerwanie spoczynku nasion,
a w tej grupie nie była zwilżana lignina.
•
W tej próbie nie było dostępu do wody, a woda jest potrzebna do przerwania spoczynku
nasion i do rozpoczęcia kiełkowania.
•
Bez wody nie dochodzi do imbibicji nasion i do rozerwania łupiny nasiennej.
•
Woda jest konieczna do pęcznienia nasion – pierwszego etapu kiełkowania nasion.
•
Bez wody praktycznie nie zachodzą procesy metaboliczne, konieczne do rozwoju
i wzrostu siewki.
•
Pobieranie wody jest przyczyną pękania łupiny nasiennej.
Uwaga:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do braku procesów metabolicznych w nasionach,
np. „Nasiona są suche i dlatego nie zachodzi tam oddychanie komórkowe, które jest
konieczne do kiełkowania. Dzięki wodzie nasiona przerywają spoczynek i są uruchamiane
procesy metaboliczne”.
Uznaje się odpowiedzi zawierające archaiczne słownictwo, np. „pękanie skorupki” zamiast
współcześnie obowiązującego terminu „pękanie łupiny”.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „nabrzmiewania” lub „puchnięcia” nasion.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do fotosyntezy jako warunku koniecznego
do kiełkowania nasion, np. „Bez wody nie zachodzi fotosynteza i dlatego w takich warunkach
nasiona nie kiełkują”.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z6-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.6.2 | PR:OG.I.2
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: fotosynteza | oddychanie komórkowe | ekspresja genów
Zagadnienia: Wzrost i rozwój roślin
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia