Zadanie 6.1 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 6 · maj 2026 · Formuła 2023

Materiał do zadania 6; strona PDF 10
Materiał do zadania 6 · strona PDF 10
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Aby określić wpływ głównych procesów metabolicznych – fotosyntezy i oddychania
komórkowego – na bilans węgla, czyli wzrost lub spadek zawartości związków organicznych
w roślinach, przeprowadzono następujące doświadczenie.
Na trzech szalkach (patrz tabela poniżej) wyścielonych bibułą wysiano po 1,5 g nasion
rzodkiewki. Następnie nasiona poddano różnym warunkom nawodnienia oraz oświetlenia:
•
nasiona z grupy 1. umieszczono na suchym podłożu i ich nie podlewano, natomiast
nasiona z grup 2. i 3. umieszczono na wilgotnym podłożu i podlewano w miarę potrzeby
•
nasiona z grup 1. i 2. oświetlano, natomiast nasiona z grupy 3. trzymano w ciemności.
Nasiona wykiełkowały jedynie w grupach 2. i 3. Po 10 dniach materiał roślinny – nasiona lub
siewki – wysuszono i dla każdej z badanych grup określono zawartość suchej masy.
Warunki doświadczenia
Wyniki
Numer
Sucha masa materiału
grupy
Woda
Światło
Kiełkowanie
roślinnego
1.
nie
tak
nie
1,46 g
2.
tak
tak
tak
1,63 g
3.
tak
nie
tak
1,20 g
Na podstawie: D. Ebert-May i in., Disciplinary Research Strategies […], „BioScience” 53(12), 2003.
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 6.1; strona PDF 10
Zadanie 6.1 · strona PDF 10
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
6.1.
Wyjaśnij, dlaczego w grupie 1. nasiona rzodkiewki nie wykiełkowały.
0–1
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 12
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 12
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do braku dostępu do wody oraz do roli wody
w kiełkowaniu nasion, np. do pęcznienia nasion lub do przerwania spoczynku nasion.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Woda umożliwia zachodzenie procesów metabolicznych i przerwanie spoczynku nasion,
a w tej grupie nie była zwilżana lignina.
•
W tej próbie nie było dostępu do wody, a woda jest potrzebna do przerwania spoczynku
nasion i do rozpoczęcia kiełkowania.
•
Bez wody nie dochodzi do imbibicji nasion i do rozerwania łupiny nasiennej.
•
Woda jest konieczna do pęcznienia nasion – pierwszego etapu kiełkowania nasion.
•
Bez wody praktycznie nie zachodzą procesy metaboliczne, konieczne do rozwoju
i wzrostu siewki.
•
Pobieranie wody jest przyczyną pękania łupiny nasiennej.
Uwaga:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do braku procesów metabolicznych w nasionach,
np. „Nasiona są suche i dlatego nie zachodzi tam oddychanie komórkowe, które jest
konieczne do kiełkowania. Dzięki wodzie nasiona przerywają spoczynek i są uruchamiane
procesy metaboliczne”.
Uznaje się odpowiedzi zawierające archaiczne słownictwo, np. „pękanie skorupki” zamiast
współcześnie obowiązującego terminu „pękanie łupiny”.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „nabrzmiewania” lub „puchnięcia” nasion.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do fotosyntezy jako warunku koniecznego
do kiełkowania nasion, np. „Bez wody nie zachodzi fotosynteza i dlatego w takich warunkach
nasiona nie kiełkują”.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z6-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:IX.6.2 | PR:OG.I.2

Działy: Różnorodność roślin

Organizmy: rośliny | zwierzęta

Procesy: fotosynteza | oddychanie komórkowe | ekspresja genów

Zagadnienia: Wzrost i rozwój roślin

Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania