Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 5 · maj 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Z powodu wysokiej wilgotności powietrza parowanie z powierzchni liści jest powolne.
U higrofitów doszło do wykształcenia się licznych cech ułatwiających transpirację:
fizjologicznych, morfologicznych i anatomicznych, np. komórki skórki są pokryte cienką
warstwą kutikuli.
Na zdjęciu mikroskopowym (A) oraz na schemacie (B) przedstawiono anatomię blaszki
liściowej higrofitu Ruellia portellae.
A
B
żywy włosek
skórka
miękisz
skórka
aparat
hydatoda
szparkowy
Na podstawie: D. Richter i in., Przystosowanie roślin do środowiska, Wrocław 2020.
Fotografia: E. Rinne (CC BY-NC 4.0). Schemat: A. Szweykowska i J. Szweykowski, Botanika, Warszawa 2003.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Rozstrzygnij, czy u higrofitów występowanie cech ułatwiających transpirację
0–1
z powierzchni liści jest przyczyną spowolnienia, czy – przyśpieszenia przepływu wody
w drewnie roślin. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do mechanizmu transportu
wody w roślinie.
Rozstrzygnięcie: .....................................................................................................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, że parowanie wody z powierzchni roślin jest przyczyną
przyśpieszenia przepływu wody w drewnie, wraz z poprawnym uzasadnieniem,
odnoszącym się do mechanizmu transpiracyjno-kohezyjnego transportu wody.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Przyśpiesza.
Przykładowe uzasadnienia
•
Ponieważ w liściach obniża się potencjał wody.
•
Parowanie wody z powierzchni roślin przekłada się na zwiększone podciśnienie
hydrostatyczne w naczyniach.
•
Transpiracja generuje siłę ssącą.
•
W wyniku parowania wody z mezofilu obniża się w tych komórkach potencjał
osmotyczny, co przekłada się na podciąganie wody przez sąsiadujący ksylem.
•
Spadek potencjału wody w liściach jest przyczyną przyśpieszenia transportu wody
w drewnie, ponieważ powstaje siła ssąca, a słup wody liście – łodyga – korzenie jest
spójny dzięki siłom kohezji.
•
ΨW spada w liściu, ponieważ ΨS staje się bardziej ujemny, a ΨP staje się mniej dodatni.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z5-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.3.1 | PR:OG.I.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Gospodarka wodna i odżywianie mineralne roślin
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych