Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 4 · czerwiec 2026 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
osikowej (Populus tremuloides), a zarazem jest to jeden organizm – jeden osobnik
rozmnażający się wegetatywnie. Na pędach Pando wyrastają wyłącznie kwiaty męskie.
Pando jest jednym z najstarszych i najcięższych organizmów na Ziemi. Ma około 47 tysięcy
pędów wyrastających ze wspólnego systemu korzeniowego. Większość pni obumiera po
około 130 latach. Jeleniowate i inne zwierzęta roślinożerne odżywiają się młodymi odrostami
Pando. Według naukowców ten las powoli zamiera. Zamieranie tego lasu zbiegło się
w czasie z większą aktywnością ludzi – wytępiono na tym terenie duże drapieżniki,
a w okolicy wybudowano domki letniskowe i zakazano polowań na jeleniowate.
Poniższe zdjęcie przedstawia fragment Pando w okresie jesiennym.
Na podstawie: D. Shultz, One of the World’s Largest Organisms Is Shrinking. Mule Deer Are Eating Away the
Pando Aspen Clone, „Science”, 2018.
Fotografia: www.fs.usda.gov
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wyjaśnij, dlaczego brak dużych drapieżników na terenie Pando jest jedną z przyczyn
0–1
zamierania tego lasu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do mechanizmu – wzrostu liczebności
(populacji) zwierząt roślinożernych odżywiających się młodymi pędami.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź
Brak drapieżników jest przyczyną wzrostu liczebności roślinożerców, zjadających młode
pędy Pando.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się do zmniejszenia liczebności
osobników Pando, ponieważ ten las jest utworzony przez jednego osobnika.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z4-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVII.3.3 | PR:XVII.3.6 | PR:OG.I.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Ekologia
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | rozmnażanie
Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych