Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 4 · czerwiec 2026 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Pando to północnoamerykański las złożony z jednego gatunku drzewa liściastego – topoli
osikowej (Populus tremuloides), a zarazem jest to jeden organizm – jeden osobnik
rozmnażający się wegetatywnie. Na pędach Pando wyrastają wyłącznie kwiaty męskie.
Pando jest jednym z najstarszych i najcięższych organizmów na Ziemi. Ma około 47 tysięcy
pędów wyrastających ze wspólnego systemu korzeniowego. Większość pni obumiera po
około 130 latach. Jeleniowate i inne zwierzęta roślinożerne odżywiają się młodymi odrostami
Pando. Według naukowców ten las powoli zamiera. Zamieranie tego lasu zbiegło się
w czasie z większą aktywnością ludzi – wytępiono na tym terenie duże drapieżniki,
a w okolicy wybudowano domki letniskowe i zakazano polowań na jeleniowate.
Poniższe zdjęcie przedstawia fragment Pando w okresie jesiennym.
Na podstawie: D. Shultz, One of the World’s Largest Organisms Is Shrinking. Mule Deer Are Eating Away the
Pando Aspen Clone, „Science”, 2018.
Fotografia: www.fs.usda.gov
osikowej (Populus tremuloides), a zarazem jest to jeden organizm – jeden osobnik
rozmnażający się wegetatywnie. Na pędach Pando wyrastają wyłącznie kwiaty męskie.
Pando jest jednym z najstarszych i najcięższych organizmów na Ziemi. Ma około 47 tysięcy
pędów wyrastających ze wspólnego systemu korzeniowego. Większość pni obumiera po
około 130 latach. Jeleniowate i inne zwierzęta roślinożerne odżywiają się młodymi odrostami
Pando. Według naukowców ten las powoli zamiera. Zamieranie tego lasu zbiegło się
w czasie z większą aktywnością ludzi – wytępiono na tym terenie duże drapieżniki,
a w okolicy wybudowano domki letniskowe i zakazano polowań na jeleniowate.
Poniższe zdjęcie przedstawia fragment Pando w okresie jesiennym.
Na podstawie: D. Shultz, One of the World’s Largest Organisms Is Shrinking. Mule Deer Are Eating Away the
Pando Aspen Clone, „Science”, 2018.
Fotografia: www.fs.usda.gov
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
4.2.
Rozstrzygnij, czy ziarna pyłku wytwarzane przez jednego osobnika rośliny nasiennej
0–1
są jednakowe, czy – odmienne genetycznie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do
przemiany faz jądrowych.
Rozstrzygnięcie: .....................................................................................................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Rozstrzygnij, czy ziarna pyłku wytwarzane przez jednego osobnika rośliny nasiennej
0–1
są jednakowe, czy – odmienne genetycznie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do
przemiany faz jądrowych.
Rozstrzygnięcie: .....................................................................................................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się
do przemiany faz jądrowych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
odmienne
Przykładowe uzasadnienia
•
Powstają z mejospor.
•
Ziarna pyłku to gametofity, rozwijające się z mikrospor, a mikrospory powstają na drodze
mejozy, której towarzyszy crossing-over.
•
W czasie powstawania zarodników, z których powstają ziarna pyłku, dochodzi do
losowego rozchodzenia się chromosomów homologicznych / chromatyd siostrzanych
o różnych zestawach alleli.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w której zdający odnosi się do ziarna pyłku jako do struktury
powstałej bezpośrednio na drodze mejozy.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się
do przemiany faz jądrowych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
odmienne
Przykładowe uzasadnienia
•
Powstają z mejospor.
•
Ziarna pyłku to gametofity, rozwijające się z mikrospor, a mikrospory powstają na drodze
mejozy, której towarzyszy crossing-over.
•
W czasie powstawania zarodników, z których powstają ziarna pyłku, dochodzi do
losowego rozchodzenia się chromosomów homologicznych / chromatyd siostrzanych
o różnych zestawach alleli.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w której zdający odnosi się do ziarna pyłku jako do struktury
powstałej bezpośrednio na drodze mejozy.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z4-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.5.1 | PR:IV.7 | PR:OG.IV.1 | PR:OG.IV.2
Działy: Różnorodność roślin | Podziały komórkowe. Uczeń:
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | podziały komórkowe | dziedziczenie | rozmnażanie
Zagadnienia: Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się roślin
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych