Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 11 · czerwiec 2026 · Formuła 2023
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję układu odpornościowego wywołaną kontaktem z alergenem – pyłkiem roślin. Po pierwszym kontakcie z alergenem – przez aktywowane komórki układu odpornościowego – są wytwarzane przeciwciała łączące się z odpowiednimi receptorami na powierzchni komórek efektorowych. Po ponownym kontakcie z alergenem dochodzi do rozpoznania antygenu na powierzchni pyłku przez te przeciwciała i – w konsekwencji – do uwolnienia histaminy i innych mediatorów z komórek efektorowych. Na schemacie nie zachowano proporcji wielkości poszczególnych elementów.
Na podstawie: E. Nuñez-Borque i in., Pathophysiological, Cellular, and Molecular Events of the Vascular System
in Anaphylaxis, „Frontiers in Immunology” 13, 2022.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Która klasa przeciwciał jest zaangażowana w reakcję alergiczną prowadzącą do uwolnienia histaminy w wyniku powtórnego kontaktu z alergenem? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Chodzi o reakcję nadwrażliwości związaną z uwalnianiem histaminy po ponownym kontakcie z alergenem. Nie każda klasa przeciwciał uruchamia taki mechanizm.
Podpowiedź 2
Szukaj klasy przeciwciał wiążącej się z receptorami na bazofilach i komórkach tucznych. Powiąż ją z odczynem alergicznym, a nie z ochroną błon śluzowych.
Podpowiedź 3
Porównaj funkcje klas: IgA działa przede wszystkim w wydzielinach, IgD występuje jako receptor limfocytów B, a IgG dominuje w wielu odpowiedziach ogólnoustrojowych. Pozostaje klasa typowa dla tej alergii.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
C
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Poprawna odpowiedź to C — IgE. Przeciwciała tej klasy wiążą się z odpowiednimi receptorami na bazofilach i komórkach tucznych. Przy kolejnym kontakcie alergen wiąże przeciwciała, co może uruchomić uwalnianie histaminy i innych mediatorów.
IgA jest związana przede wszystkim z ochroną powierzchni śluzowych i wydzielinami. IgD występuje m.in. na powierzchni limfocytów B jako element receptora antygenowego. IgG uczestniczy w wielu mechanizmach odporności, ale nie jest klasą wskazaną w przedstawionym mechanizmie natychmiastowej reakcji alergicznej. Nie należy wybierać klasy wyłącznie na podstawie jej ogólnej częstości występowania.
Powiązanie z podstawą programową: przedstawia rolę mediatorów układu odpornościowego w reakcji odpornościowej (białka ostrej fazy, cytokiny), analizuje zaburzenia funkcjonowania układu odpornościowego (nadmierna i osłabiona odpowiedź immunologiczna) oraz podaje sytuacje wymagające immunosupresji (przeszczepy, alergie, choroby autoimmunologiczne)
Wymagania: PR:XI.2.2.d | PR:XI.2.2.g.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z11-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.2.d | PR:XI.2.2.g | PR:OG.I.4
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Zagadnienia: Odporność
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia