Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 11 · czerwiec 2026 · Formuła 2023
Na poniższym schemacie przedstawiono reakcję układu odpornościowego wywołaną kontaktem z alergenem – pyłkiem roślin. Po pierwszym kontakcie z alergenem – przez aktywowane komórki układu odpornościowego – są wytwarzane przeciwciała łączące się z odpowiednimi receptorami na powierzchni komórek efektorowych. Po ponownym kontakcie z alergenem dochodzi do rozpoznania antygenu na powierzchni pyłku przez te przeciwciała i – w konsekwencji – do uwolnienia histaminy i innych mediatorów z komórek efektorowych. Na schemacie nie zachowano proporcji wielkości poszczególnych elementów.
Na podstawie: E. Nuñez-Borque i in., Pathophysiological, Cellular, and Molecular Events of the Vascular System
in Anaphylaxis, „Frontiers in Immunology” 13, 2022.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Do komórek oznaczonych na schemacie 1.–3. dopasuj ich odpowiednie nazwy spośród poniższych. Wpisz odpowiednie nazwy w wyznaczone miejsca.
bazofil plazmocyt limfocyt B limfocyt T pomocniczy
1.
2.
3.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Prześledź kolejność: komórka rozpoznająca antygen daje początek komórce wydzielającej przeciwciała, a przeciwciała przyłączają się do komórki uwalniającej mediatory alergii.
Podpowiedź 2
Plazmocyt jest komórką intensywnie wydzielającą przeciwciała i powstaje z pobudzonego limfocytu B. Limfocyt T pomocniczy wspiera odpowiedź, ale sam nie staje się producentem przeciwciał.
Podpowiedź 3
Komórka efektorowa po ponownym kontakcie z alergenem uwalnia histaminę. Spośród nazw podanych w zadaniu dobierz tę, która odpowiada tej roli.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
immunologiczna) […].
1. limfocyt B
2. plazmocyt
3. bazofil
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – podanie poprawnych nazw trzech komórek. 1 pkt – podanie poprawnych nazw dwóch komórek. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Właściwe przyporządkowanie to 1 — limfocyt B, 2 — plazmocyt, 3 — bazofil. Pobudzony limfocyt B może różnicować się w plazmocyt, którego zadaniem jest wydzielanie przeciwciał. Przeciwciała wiążą się następnie z receptorami na komórce efektorowej.
Po kolejnym kontakcie z alergenem dochodzi do uruchomienia reakcji prowadzącej do uwolnienia histaminy. Spośród podanych komórek pasuje tu bazofil. Limfocyt T pomocniczy jest wariantem niewykorzystanym: bierze udział w regulowaniu odpowiedzi odpornościowej, lecz nie jest plazmocytem i nie pełni na tym schemacie roli komórki wydzielającej przeciwciała.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z11-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.2.c | PR:XI.2.2.g | PR:OG.I.4
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Odporność
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia