Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · czerwiec 2026 · Formuła 2015
Wampir zwyczajny (Desmodus rotundus) jest gatunkiem krwiopijnego nietoperza, występującym od Meksyku po południową Argentynę. Samica rodzi jedno młode, które początkowo jest karmione mlekiem, a następnie razem z matką wyrusza na łowy. Wampir zwyczajny żeruje nocą, pijąc krew ptaków i ssaków. Ostrymi zębami nacina skórę swych żywicieli i zlizuje krew, spływającą z ran.
W ślinie wampirów znajdują się antykoagulanty – substancje zapobiegąjace nadmiernemu krzepnięciu krwi – oraz peptydy o działaniu znieczulającym. Żołądek wampira odpowiada za gromadzenie pobranej krwi oraz za wchłanianie z niej wody. Podczas pobierania pokarmu nerki zwierzęcia wytwarzają duże ilości hipoosmotycznego moczu. Kiedy nietoperz trawi pokarm podczas snu w dziennych kryjówkach, jego nerki wytwarzają małą ilość hiperosmotycznego moczu z wysokim stężeniem mocznika.
Na podstawie: K. Kowalski i L. Rychlik, Jadowite ssaki, „Kosmos” 63, 2014;
N.A. Campbell i in., Biologia, Poznań 2013.
Fotografia: U. Schmidt.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Na podstawie przedstawionych informacji podaj jedną cechę fizjologiczną wampira zwyczajnego, która pozwala jednoznacznie zaklasyfikować ten gatunek do ssaków.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Polecenie wymaga cechy fizjologicznej, czyli procesu lub czynności organizmu. Sama nazwa narządu jest cechą budowy, nawet gdy ten narząd występuje tylko u określonej grupy zwierząt.
Podpowiedź 2
W opisie rozrodu znajdź informację o sposobie żywienia młodego. Nie opieraj rozpoznania na zdolności do lotu ani na samym rodzeniu młodych, które nie są tu najlepszymi kryteriami.
Podpowiedź 3
Zapisz czynność: wytwarzanie mleka lub karmienie nim potomstwa. Nie poprzestawaj na obecności gruczołów mlecznych, ponieważ pytanie rozróżnia fizjologię od anatomii.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Karmienie potomstwa mlekiem matki.
• Wytwarzanie mleka przez samicę.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi: „Obecność gruczołów mlecznych” – jako cechy anatomicznej.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź, uwzględniająca karmienie przez wampira zwyczajnego
potomstwa mlekiem wytwarzanym przez matkę. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Odpowiednią cechą fizjologiczną jest karmienie potomstwa mlekiem matki albo wytwarzanie mleka przez samicę. To proces charakterystyczny dla ssaków i wskazany w materiale źródłowym.
Klucz nie uznaje samego sformułowania „obecność gruczołów mlecznych”, ponieważ opisuje ono cechę anatomiczną. Biologicznie gruczoły są związane z rozpoznaniem ssaków, lecz nie odpowiadają na wymagany rodzaj cechy. Również lot nie jest cechą swoistą ssaków. W zadaniu trzeba jednocześnie spełnić dwa warunki: cecha ma identyfikować grupę i należeć do fizjologii.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – poprawna odpowiedź, uwzględniająca karmienie przez wampira zwyczajnego
potomstwa mlekiem wytwarzanym przez matkę. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 8.1 — w podstawie programowej. Karmienie mlekiem jako cecha ssaków.
- PR:X.4 — wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie ryb, płazów, gadów, ssaków i ptaków; na podstawie tych cech identyfikuje organizm jako przedstawiciela jednej z tych grup.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 8.1
W podstawie programowej
Karmienie mlekiem jako cecha ssaków.
- PR:X.4 — wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie ryb, płazów, gadów, ssaków i ptaków; na podstawie tych cech identyfikuje organizm jako przedstawiciela jednej z tych grup.
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:X.4
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 12. Zwierzęta kręgowe. Zdający: 1) wymienia cechy charakterystyczne […] ssaków […].
Działy: Różnorodność zwierząt
Organizmy: zwierzęta