Zadanie 15 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt

Śnieżyca duża (Anser caerulescens) to gatunek ptaka gnieżdżącego się kolonijnie w północnej części Kanady. Okres składania jaj trwa około dwóch tygodni i odbywa się wczesnym latem. Ponieważ presja ze strony drapieżników rozkłada się na całą kolonię lęgową śnieżyc, równoczesne składanie i wysiadywanie jaj zwiększa szansę na uchronienie lęgów przed drapieżnikami, takimi jak lisy. Dzieje się tak, ponieważ lęgi pojawiają się niemal równocześnie w ilości przekraczającej możliwości drapieżnika. Śnieżyce, które składają jaja w czasie, gdy robi to większość osobników, mają większą szansę na wyprowadzenie lęgów. Prawdopodobieństwo przeżycia lęgów pojawiających się nieco wcześniej lub nieco później jest znacznie mniejsze.

Na poniższym wykresie przedstawiono względną wartość przystosowawczą wyrażoną średnią liczbą podlotów, czyli młodych opuszczających gniazdo. Względny dzień wylęgu piskląt jest określony jako liczba dni upływających od dnia najliczniejszego wylęgu w kolonii.

Wykres związku terminu lęgu śnieżyc z sukcesem rozrodczym i presją drapieżników.

Na podstawie: C.J. Krebs, Ecology: Experimental Analysis of Distribution and Abundance, Harlow 2014.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.

Opisany powyżej rodzaj doboru naturalnego wpływający na moment składania jaj przez śnieżyce to dobór

A.stabilizujący,który polega na1.eliminowaniu fenotypów o względnym dniu wylęgu odbiegającym od czasu, kiedy robi to większość osobników.
B.rozrywający,2.eliminowaniu fenotypów o względnym dniu wylęgu przypadającym na czas, kiedy robi to większość osobników.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 15; strona PDF 30
Zadanie 15 · strona PDF 30
Wybierz odpowiedź
Wybierz drugą część odpowiedzi
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj, dla jakiego terminu lęgu względna wartość przystosowawcza jest największa. Porównaj z nim wyniki lęgów wcześniejszych i późniejszych.

Podpowiedź 2

Dobór opisuj według tego, które fenotypy pozostawiają więcej potomstwa. Czy korzystny jest środek rozkładu terminu, czy jego dwa krańce?

Podpowiedź 3

Zestaw nazwę doboru z uzasadnieniem dotyczącym eliminowania fenotypów. Obie części odpowiedzi muszą opisywać tę samą zależność, a nie tylko zawierać podobne słowa.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

A1

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 30
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 30

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

Wybierz A1: działa dobór stabilizujący. Największy sukces rozrodczy uzyskują osobniki składające jaja w terminie zbliżonym do terminu większości kolonii. Wcześniejsze i późniejsze lęgi są silniej narażone na drapieżnictwo, więc eliminowane są fenotypy skrajne względem czasu rozrodu. Dobór rozrywający faworyzowałby obie skrajności i obniżał sukces osobników o wartości pośredniej — odwrotnie niż tutaj.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wybierz odpowiedź

W podstawie programowej

Rozpoznanie doboru stabilizującego i jego mechanizmu. Zakres części: Wybierz odpowiedź.

  • PR:XVI.4 — wyjaśnia mechanizm działania doboru naturalnego i przedstawia jego rodzaje (stabilizujący, kierunkowy i różnicujący);

Wybierz drugą część odpowiedzi

W podstawie programowej

Rozpoznanie doboru stabilizującego i jego mechanizmu. Zakres części: Wybierz drugą część odpowiedzi.

  • PR:XVI.4 — wyjaśnia mechanizm działania doboru naturalnego i przedstawia jego rodzaje (stabilizujący, kierunkowy i różnicujący);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z15

Organizator: CKE

Działy: Ewolucja

Organizmy: zwierzęta

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania