Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 12 · maj 2025 · Formuła 2015
Na poniższym schemacie przedstawiono regulację transportu glukozy przez insulinę w komórce mięśnia szkieletowego i w komórce wątroby, ograniczającą wahania poziomu glukozy we krwi.
W komórkach mięśni szkieletowych w spoczynku transportery glukozy GLUT4 są w okresie głodu (I) wycofywane z błony komórkowej, a następnie magazynowane w pęcherzykach w cytoplazmie. Z kolei w okresie sytości (II) transportery GLUT4 są pod wpływem insuliny kierowane do błony komórkowej.
W komórkach wątroby transport glukozy zachodzi z udziałem transporterów GLUT2, których aktywność zmienia się w zależności od okresu głodu (III) lub sytości (IV). Insulina bierze udział w regulacji transportu glukozy przez transportery GLUT2.
Na podstawie: D.U. Silverthorn, Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, Warszawa 2018.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Przedstaw znaczenie obecności transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej komórek wątroby dla ograniczenia spadku poziomu glukozy we krwi w okresie głodu.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj na schemacie kierunek ruchu glukozy w hepatocycie podczas głodu.
Podpowiedź 2
Czy ten sam transporter może umożliwiać ruch w różne strony zależnie od gradientu?
Podpowiedź 3
Powiąż odpływ glukozy przez GLUT2 z jej dostarczeniem do krwi i ograniczeniem spadku glikemii.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Dzięki obecności transporterów GLUT2 w błonie komórkowej hepatocytów możliwe w okresie głodu staje się transportowanie glukozy do krwi.
• Glukoza jest polarna i nie przechodzi przez błonę komórkową, co umożliwia białko GLUT2.
• Glukoza jest transportowana na zewnątrz komórek wątroby przez GLUT2.
• Transportery GLUT2 zapewniają transport glukozy do płynu zewnątrzkomórkowego.
• Umożliwiają sprawną dyfuzję glukozy przez błonę komórkową hepatocytu.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne przedstawienie znaczenia transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej komórek wątroby, uwzględniające umożliwienie dyfuzji glukozy przez błonę komórkową. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
GLUT2 umożliwia dyfuzję glukozy z hepatocytu do krwi w okresie głodu, gdy jej stężenie wewnątrz komórki jest odpowiednio wysokie. Uwolnienie glukozy pomaga ograniczać spadek glikemii. Polarna glukoza nie przechodzi dostatecznie swobodnie przez lipidowe wnętrze błony, więc potrzebuje białka transportującego.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne przedstawienie znaczenia transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej komórek wątroby, uwzględniające umożliwienie dyfuzji glukozy przez błonę komórkową. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 12.3 — w podstawie programowej. Transport glukozy z wątroby do krwi.
- PR:II.3 — rozróżnia rodzaje transportu do i z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana, transport aktywny, endocytoza i egzocytoza);
- PR:XI.2.1.i — przedstawia rolę wątroby w przemianach substancji wchłoniętych w przewodzie pokarmowym,
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 12.3
W podstawie programowej
Transport glukozy z wątroby do krwi.
- PR:II.3 — rozróżnia rodzaje transportu do i z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana, transport aktywny, endocytoza i egzocytoza);
- PR:XI.2.1.i — przedstawia rolę wątroby w przemianach substancji wchłoniętych w przewodzie pokarmowym,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2015-Z12-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.3 | PR:XI.2.1.i
Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 12. Układ dokrewny. Zdający: 2) wymienia gruczoły dokrewne, podaje ich lokalizację i przedstawia ich rolę w regulacji procesów życiowych; 5) wyjaśnia mechanizm antagonistycznego działania niektórych hormonów na przy kładzie insuliny i glukagonu […].
Działy: Komórka | Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Regulacja hormonalna