Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 12 · maj 2025 · Formuła 2015
Na poniższym schemacie przedstawiono regulację transportu glukozy przez insulinę w komórce mięśnia szkieletowego i w komórce wątroby, ograniczającą wahania poziomu glukozy we krwi.
W komórkach mięśni szkieletowych w spoczynku transportery glukozy GLUT4 są w okresie głodu (I) wycofywane z błony komórkowej, a następnie magazynowane w pęcherzykach w cytoplazmie. Z kolei w okresie sytości (II) transportery GLUT4 są pod wpływem insuliny kierowane do błony komórkowej.
W komórkach wątroby transport glukozy zachodzi z udziałem transporterów GLUT2, których aktywność zmienia się w zależności od okresu głodu (III) lub sytości (IV). Insulina bierze udział w regulacji transportu glukozy przez transportery GLUT2.
Na podstawie: D.U. Silverthorn, Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, Warszawa 2018.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Do każdego z poniższych przykładów transportu przyporządkuj właściwą nazwę wybraną spośród A–C. Wpisz litery w wyznaczone miejsca.
A. endocytoza
B. egzocytoza
C. dyfuzja wspomagana
1. Transport białka GLUT4 do błony komórkowej w komórce mięśnia szkieletowego w czasie
spoczynku w okresie sytości: .
2. Transport glukozy z wnętrza komórki wątroby do płynu zewnątrzkomórkowego w okresie
głodu: .
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla pierwszego przykładu śledź los pęcherzyka, nie samej glukozy.
Podpowiedź 2
Dla drugiego ustal, czy glukoza przekracza błonę przez białko transportujące.
Podpowiedź 3
Przyporządkuj fuzję pęcherzyka do egzocytozy, a przepływ glukozy zgodny z gradientem do dyfuzji wspomaganej.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transport białka GLUT4 do błony komórkowej we włóknach mięśni szkieletowych w czasie spoczynku w okresie sytości: B / egzocytoza.
Transport glukozy z wnętrza komórki wątroby do płynu zewnątrzkomórkowego w okresie głodu: C / dyfuzja wspomagana.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne przyporządkowania dwóch nazw. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
1 — B, egzocytoza; 2 — C, dyfuzja wspomagana. GLUT4 trafia do błony wraz z błoną pęcherzyka, a glukoza przechodzi przez transporter zgodnie z gradientem stężeń. Transport białka do błony i transport glukozy przez błonę to dwa różne procesy. Obecność białka przenośnikowego nie oznacza automatycznie transportu aktywnego.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne przyporządkowania dwóch nazw. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 12.1 — w podstawie programowej. Rozpoznanie egzocytozy i dyfuzji wspomaganej.
- PR:II.3 — rozróżnia rodzaje transportu do i z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana, transport aktywny, endocytoza i egzocytoza);
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 12.1
W podstawie programowej
Rozpoznanie egzocytozy i dyfuzji wspomaganej.
- PR:II.3 — rozróżnia rodzaje transportu do i z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana, transport aktywny, endocytoza i egzocytoza);
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2015-Z12-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.3
Wymagania historyczne: II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający: 2) opisuje błony komórki, wskazując na związek między budową a funkcją pełnioną przez błony. V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 2. Homeostaza organizmu człowieka. Zdający: 1) przedstawia mechanizmy i narządy odpowiedzialne za utrzymanie wybranych parametrów środowiska wewnętrznego na określonym poziomie (wyjaśnia […] rolę stałości składu płynów ustrojowych, np. stężenia glukozy we krwi […]).
Działy: Komórka
Organizmy: człowiek
Procesy: transport przez błony
Zagadnienia: Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego