Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest
niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to
do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych
substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek.
Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują
prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której
zdiagnozowano MPS II.
zdrowy mężczyzna
I.1
I.2
chory mężczyzna
II.1
II.2
II.3
II.4
zdrowa kobieta
III.4
III.1
III.2
III.3
Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana
z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem
naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy,
co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.
Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment,
and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com);
M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone
pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym
schemacie zilustrowano działanie H+-ATPazy.
H+-ATPaza
ADP + Pi
cytozol
H+
H+
pH ≈ 5
pH ≈ 7,2
ATP
lizosom
Na podstawie: M. Maćkowiak i A. Michalak (red.), Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.
Wykaż, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania
pompy protonowej (H+-ATPazy) w błonie lizosomu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – za poprawne wykazanie, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych
wymaga działania pompy protonowej w błonie lizosomu, uwzględniające transport
protonów do wnętrza lizosomu ORAZ zapewnienie odpowiednio niskiego pH.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Dzięki obecności pompy protonowej są do wnętrza lizosomów pompowane protony,
co zapewnia niskie pH wewnątrz lizosomów – optymalne dla działania enzymów
lizosomalnych.
•
Dzięki obecności H+-ATPazy są do wnętrza lizosomu transportowane protony, dzięki
czemu wewnątrz lizosomu panuje kwaśne środowisko, optymalne dla działania kwaśnych
hydrolaz.
•
Pompa protonowa zapewnia odpowiednio niskie pH wewnątrz lizosomu, gdyż pompuje
protony do jego wnętrza.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z18-4
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.7 | PR:XI.2.1.b | PR:III.3.5 | PR:OG.I.3
Działy: Komórka. Uczeń: | Funkcjonowanie zwierząt | Energia i metabolizm
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | dziedziczenie
Zagadnienia: Odżywianie się | Enzymy
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia