Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 7 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Parolist krzaczasty (Zygophyllum dumosum) jest dominującym krzewem na pustyni Negew w Izraelu. Ten krzew toleruje suszę i wysokie zasolenie – warunki, które powszechnie panują w ekosystemie pustynnym. Parolist jest bardzo aktywny w okresie deszczowym, kiedy wytwarza nowe liście i kwiaty. Liście parolistu składają się z pary mięsistych blaszek liściowych, które są umieszczone na grubym ogonku, pokrytym woskiem. Podczas okresu suchego blaszki liściowe są zrzucane, ale na krzewie pozostają uśpione, ale żywe, mięsiste ogonki liściowe. Na początku pory deszczowej wzrasta tempo metabolizmu w ogonkach liściowych, które utraciły w czasie pory suchej tylko część zgromadzonej wody. Ogonki liściowe są zrzucane dopiero po dwóch latach wegetacji. Z pąków znajdujących się w kątach ogonków liściowych rozwijają się nowe łodygi, wraz z nowymi liśćmi.
Na poniższych zdjęciach przedstawiono parolista krzaczastego w okresie deszczowym (zdjęcie 1.) oraz w okresie suchym (zdjęcie 2.). Oznaczenia: CL – cały liść złożony; BL – blaszka liściowa; OL – ogonek liściowy; SZ – szypułka kwiatowa.
Badacze zmierzyli zawartość wybranych pierwiastków w ogonkach liściowych parolista krzaczastego w okresie deszczowym i w okresie suchym. Na poniższym wykresie przedstawiono uśrednione pomiary z czterech prób.
Na podstawie: J. Srinivasan i in., Endophytic Bacteria Colonizing the Petiole of the Desert Plant Zygophyllum dumosum Boiss: Possible Role in Mitigating Stress, „Plants” 11(4), 2022.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wyników przedstawionego doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | Zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków liściowych była stała w ciągu roku. | |
| 2. | Zawartość siarki w świeżej masie ogonków liściowych była większa w okresie suchym w porównaniu do okresu deszczowego. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdego pierwiastka porównaj wyniki z różnych miesięcy. Słowo „stała” wymaga braku zmian w całym pokazanym okresie, a nie podobieństwa dwóch wybranych pomiarów.
Podpowiedź 2
Oddziel wapń i sód z pierwszego zdania od siarki z drugiego. Dla siarki zestaw wyniki z pory suchej i deszczowej, korzystając z oznaczeń okresów w materiale.
Podpowiedź 3
Sprawdź jednostkę: zawartość w świeżej masie nie jest miarą tempa pobierania. Oceń wyłącznie zmienność przedstawionych wartości i kierunek różnicy między porami roku.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – F, 2. – P.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Pierwsze zdanie jest fałszywe: zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków zmieniała się w ciągu roku, zamiast utrzymywać jedną wartość. Drugie jest prawdziwe: zawartość siarki była większa w okresie suchym niż deszczowym. Porównanie należy wykonać dla tych samych jednostek i organów. Dane dotyczą zawartości pierwiastków w świeżej masie; nie wolno na tej podstawie utożsamiać zmian z samą szybkością pobierania pierwiastka przez korzenie.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
1. Zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków liściowych była stała w ciągu roku. — w podstawie programowej. Odczyt wyników dotyczących zawartości pierwiastków. Zakres części: 1. Zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków liściowych była stała w ciągu roku..
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:OG.II.3 — opracowuje, analizuje i interpretuje wyniki badań w oparciu o proste analizy statystyczne;
2. Zawartość siarki w świeżej masie ogonków liściowych była większa w okresie suchym w porównaniu do okresu deszczowego. — w podstawie programowej. Odczyt wyników dotyczących zawartości pierwiastków. Zakres części: 2. Zawartość siarki w świeżej masie ogonków liściowych była większa w okresie suchym w porównaniu do okresu deszczowego..
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:OG.II.3 — opracowuje, analizuje i interpretuje wyniki badań w oparciu o proste analizy statystyczne;
Wymagania podstawy programowej
1. Zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków liściowych była stała w ciągu roku.
W podstawie programowej
Odczyt wyników dotyczących zawartości pierwiastków. Zakres części: 1. Zawartość wapnia i sodu w świeżej masie ogonków liściowych była stała w ciągu roku..
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:OG.II.3 — opracowuje, analizuje i interpretuje wyniki badań w oparciu o proste analizy statystyczne;
2. Zawartość siarki w świeżej masie ogonków liściowych była większa w okresie suchym w porównaniu do okresu deszczowego.
W podstawie programowej
Odczyt wyników dotyczących zawartości pierwiastków. Zakres części: 2. Zawartość siarki w świeżej masie ogonków liściowych była większa w okresie suchym w porównaniu do okresu deszczowego..
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:OG.II.3 — opracowuje, analizuje i interpretuje wyniki badań w oparciu o proste analizy statystyczne;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z7-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:OG.III.2 | PR:OG.II.3
Wymagania historyczne: I. Budowa chemiczna organizmów. 1. Zagadnienia ogólne. Zdający: 2) wymienia pierwiastki biogenne ([…] S) i omawia ich znaczenie; […] omawia znaczenie makroelementów i wybranych mikroelementów ([…] Ca […], Na […]). I. Budowa chemiczna organizmów. 1. Zagadnienia ogólne. Zdający: 4) wyjaśnia znaczenie wody dla organizmów […].
Działy: Chemizm życia
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Składniki nieorganiczne