Na poniższym schemacie przedstawiono rozmieszczenie wybranych gruczołów układu
Na podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 1981.
Uzupełnij tabelę – wpisz w puste komórki oznaczenia literowe odpowiednich 11. gruczołów ze schematu oraz ich nazwy.
| Funkcja gruczołu | Oznaczenie literowe | Nazwa gruczołu |
|---|---|---|
| Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. | ||
| Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. | ||
| Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw przyporządkuj funkcjom nazwy gruczołów, dopiero potem odszukaj je na sylwetce. Ułatwi to odróżnienie lokalizacji od rozpoznania funkcji.
Podpowiedź 2
Przy glikemii przypomnij sobie insulinę i glukagon; przy odporności miejsce dojrzewania limfocytów T. Przy steroidach rozróżnij dwie części gruczołu położonego nad nerką.
Podpowiedź 3
Sprawdź kompletność każdego wiersza: sama litera lub sama nazwa nie wystarcza. Dla ostatniego gruczołu nazwij nadnercza albo ich korę, a nie rdzeń wydzielający katecholaminy.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Funkcja gruczołu | Oznaczenie literowe | Nazwa gruczołu |
|---|---|---|
| Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. | D | trzustka |
| Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. | B | grasica |
| Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. | C | nadnercze / nadnercza |
Uwaga: Uznaje się odpowiedź „kora nadnerczy” zamiast „nadnercza”.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne wypełnienie dwóch kolumn tabeli. 1 pkt – za poprawne wypełnienie jednej kolumny ALBO dwóch wierszy tabeli. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
W pierwszym wierszu należy wpisać D — trzustka: jej insulina i glukagon regulują glikemię. W drugim B — grasica, w której dojrzewają i podlegają selekcji limfocyty T. W trzecim C — nadnercza; ich kora produkuje hormony steroidowe, w tym kortyzol i androgeny. Trzeba rozróżnić korę od rdzenia nadnerczy, wytwarzającego adrenalinę i noradrenalinę. Każdy wiersz wymaga jednocześnie poprawnego oznaczenia na schemacie oraz nazwy gruczołu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – za poprawne wypełnienie dwóch kolumn tabeli. 1 pkt – za poprawne wypełnienie jednej kolumny ALBO dwóch wierszy tabeli. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Oznaczenie literowe — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.5.e — przedstawia antagonistyczne działanie hormonów na przykładzie regulacji poziomu glukozy i wapnia we krwi,
Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Nazwa gruczołu — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.5.e — przedstawia antagonistyczne działanie hormonów na przykładzie regulacji poziomu glukozy i wapnia we krwi,
Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Oznaczenie literowe — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Nazwa gruczołu — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Oznaczenie literowe — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Nazwa gruczołu — w podstawie programowej. Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
Wymagania podstawy programowej
Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Oznaczenie literowe
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.5.e — przedstawia antagonistyczne działanie hormonów na przykładzie regulacji poziomu glukozy i wapnia we krwi,
Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Nazwa gruczołu
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.5.e — przedstawia antagonistyczne działanie hormonów na przykładzie regulacji poziomu glukozy i wapnia we krwi,
Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Oznaczenie literowe
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Nazwa gruczołu
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Oznaczenie literowe
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Oznaczenie literowe.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Nazwa gruczołu
W podstawie programowej
Rozpoznanie gruczołów na podstawie lokalizacji i funkcji. Zakres części: Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. — Nazwa gruczołu.
- PR:XI.2.5.b — podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia nazwy hormonów przez nie produkowanych,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-MAJ-F2023-Z11
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.5.b | PR:XI.2.5.e | PR:XI.2.2.c
Wymagania historyczne: XI. Funkcjonowanie zwierząt. 2. Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie. 2) Odporność. Zdający: c) przedstawia narządy […] układu odpornościowego człowieka. 5) Regulacja hormonalna. Zdający: b) podaje lokalizacje gruczołów dokrewnych człowieka i wymienia hormony przez nie produkowane, e) przedstawia antagonistyczne działanie hormonów na przykładzie regulacji poziomu glukozy […] we krwi, f) wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres u człowieka.
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Odporność | Regulacja hormonalna
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia