Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 3 · czerwiec 2024 · Formuła 2015
Jądro komórkowe jest otoczone dwiema błonami jądrowymi tworzącymi wspólnie otoczkę jądrową. Tuż pod wewnętrzną błoną jądrową znajduje się blaszka jądrowa, której głównym składnikiem są laminy zaliczane do filamentów pośrednich cytoszkieletu. Laminy pełnią funkcję wzmacniającą, a także odpowiadają za organizację chromatyny oraz za regulację ekspresji genów. Filamenty blaszki jądrowej ulegają demontażowi i formowaniu na nowo przy każdym podziale komórkowym.
Na poniższym schemacie przedstawiono strukturę blaszki jądrowej. Na fioletowo zaznaczono białka związane z otoczką jądrową, na ciemnoróżowo – czynniki transkrypcyjne, a na niebiesko – białka związane z chromatyną.
Na podstawie: H.D.M. Coutinho i in., Molecular Ageing […], „Immunity and Ageing” 6(4), 2009.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące jądra komórkowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | We wnętrzu jądra komórkowego występują funkcjonalne rybosomy. | |
| 2. | Obie błony otaczające jądro mają taką samą budowę i skład chemiczny. | |
| 3. | Transport podjednostek rybosomów z jądra komórkowego do cytoplazmy zachodzi przez pory jądrowe. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel miejsce powstawania podjednostek rybosomu od miejsca translacji. Potem zastanów się, czy każda błona komórki ma identyczny zestaw białek.
Podpowiedź 2
Zewnętrzna błona otoczki jest związana z siateczką śródplazmatyczną, a wewnętrzna z blaszką jądrową. To wskazuje na zróżnicowanie ich składników i funkcji.
Podpowiedź 3
Dla trzeciego zdania odszukaj drogę dużych struktur między jądrem a cytozolem. Podjednostki rybosomu nie przechodzą swobodnie przez lipidową część otoczki, lecz przez pory.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – F, 2. – F, 3. – P.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Oceny to F, F i P. W jądrze powstają składniki i podjednostki rybosomów, ale funkcjonalne rybosomy prowadzące translację działają poza nim. Obie błony otoczki mają ogólny plan dwuwarstwy lipidowej, jednak różnią się składem białkowym i powiązaniami strukturalnymi, więc nie są jednakowe. Podjednostki rybosomowe są eksportowane do cytoplazmy przez kompleksy porów jądrowych. Należy rozróżnić powstawanie podjednostek od pracy kompletnego rybosomu oraz podobieństwo ogólnego planu błony od identyczności jej składu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
1. We wnętrzu jądra komórkowego występują funkcjonalne rybosomy. — w podstawie programowej. Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 1. We wnętrzu jądra komórkowego występują funkcjonalne rybosomy..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.6 — opisuje budowę rybosomów, ich powstawanie i pełnioną funkcję oraz określa ich lokalizację w komórce;
2. Obie błony otaczające jądro mają taką samą budowę i skład chemiczny. — w podstawie programowej. Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 2. Obie błony otaczające jądro mają taką samą budowę i skład chemiczny..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.2 — wykazuje związek budowy błony komórkowej z pełnionymi przez nią funkcjami;
3. Transport podjednostek rybosomów z jądra komórkowego do cytoplazmy zachodzi przez pory jądrowe. — w podstawie programowej. Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 3. Transport podjednostek rybosomów z jądra komórkowego do cytoplazmy zachodzi przez pory jądrowe..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.6 — opisuje budowę rybosomów, ich powstawanie i pełnioną funkcję oraz określa ich lokalizację w komórce;
Wymagania podstawy programowej
1. We wnętrzu jądra komórkowego występują funkcjonalne rybosomy.
W podstawie programowej
Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 1. We wnętrzu jądra komórkowego występują funkcjonalne rybosomy..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.6 — opisuje budowę rybosomów, ich powstawanie i pełnioną funkcję oraz określa ich lokalizację w komórce;
2. Obie błony otaczające jądro mają taką samą budowę i skład chemiczny.
W podstawie programowej
Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 2. Obie błony otaczające jądro mają taką samą budowę i skład chemiczny..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.2 — wykazuje związek budowy błony komórkowej z pełnionymi przez nią funkcjami;
3. Transport podjednostek rybosomów z jądra komórkowego do cytoplazmy zachodzi przez pory jądrowe.
W podstawie programowej
Jądro komórkowe i transport podjednostek rybosomów. Zakres części: 3. Transport podjednostek rybosomów z jądra komórkowego do cytoplazmy zachodzi przez pory jądrowe..
- PR:II.5 — przedstawia budowę jądra komórkowego i jego rolę w funkcjonowaniu komórki;
- PR:II.6 — opisuje budowę rybosomów, ich powstawanie i pełnioną funkcję oraz określa ich lokalizację w komórce;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z3-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.5 | PR:II.6 | PR:II.2
Wymagania historyczne: II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający: 1) wskazuje poszczególne elementy komórki na schemacie […].
Działy: Komórka
Organizmy: zwierzęta
Procesy: ekspresja genów