Lipiennik Loesela (Liparis loeselii) to storczyk objęty ochroną ścisłą oraz umieszczony w Polskiej czerwonej księdze roślin jako gatunek wysokiego ryzyka. Występuje on na terenach podmokłych – na torfowiskach lub turzycowiskach zasilanych wodami bogatymi w związki wapnia. W Polsce notowano jego obecność na ponad 200 stanowiskach na niżu: przede wszystkim w północnej, zachodniej i środkowej części kraju, w większości – w pasie pojezierzy i pobrzeża.
Na podstawie: natura2000.gdos.gov.pl
Wyjaśnij, dlaczego – oprócz ochrony gatunkowej – konieczne stało się również wprowadzenie ochrony siedliskowej lipiennika Loesela, m.in. w ramach sieci Natura 2000. W odpowiedzi odnieś się do warunków życia tego gatunku.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel zakaz niszczenia lub pozyskiwania roślin od zachowania miejsca, w którym mogą rosnąć. Nawet nienaruszony okaz nie przetrwa każdej zmiany warunków środowiska.
Podpowiedź 2
Z opisu wypisz dwa wymagania abiotyczne: silne uwodnienie siedliska i zasilanie wodą o określonym składzie mineralnym. Nie ograniczaj się do samej nazwy torfowiska.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij, że osuszenie terenu lub zmiana dopływu wód bogatych w wapń pozbawia lipiennika potrzebnych warunków. Ochrona siedliska uzupełnia więc ochronę gatunkową przez zachowanie tych konkretnych zasobów.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Ponieważ pozwoli to na przetrwanie tego gatunku ze względu na duży dostęp do wody i związków wapnia.
• Ze względu na wymagania rośliny dotyczące dostępu do wody i składników mineralnych ochrona siedliska zapewni jej dostęp do tych zasobów.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, odnoszących się wyłącznie do „odpowiednich warunków” bez wskazania na konkretne czynniki abiotyczne: wilgotność i dostępność związków mineralnych.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, że ochrona siedliskowa zapewni odpowiednie czynniki
abiotyczne dla życia lipiennika – wilgotność siedlisk (torfowisk i turzycowisk) i wapienne podłoże. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Ochrona poszczególnych roślin nie wystarczy, jeżeli znikną warunki umożliwiające ich przeżycie i rozmnażanie. Lipiennik wymaga podmokłego podłoża zasilanego wodami bogatymi w związki wapnia. Ochrona siedliskowa pomaga zachować uwodnienie torfowisk i turzycowisk oraz właściwy skład wód, przeciwdziałając skutkom osuszania lub zmian zasilania wodnego. Dzięki temu chroni zasoby konieczne dla tego gatunku. Ogólne stwierdzenie „zapewnia dobre warunki” jest niewystarczające: trzeba wymienić wilgotność i dostępność wskazanych związków mineralnych.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, że ochrona siedliskowa zapewni odpowiednie czynniki
abiotyczne dla życia lipiennika – wilgotność siedlisk (torfowisk i turzycowisk) i wapienne podłoże. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 23 — w podstawie programowej. Ochrona siedliska i Natura 2000.
- PR:XVIII.5 — uzasadnia konieczność stosowania różnych form ochrony przyrody, w tym Natura 2000;
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 23
W podstawie programowej
Ochrona siedliska i Natura 2000.
- PR:XVIII.5 — uzasadnia konieczność stosowania różnych form ochrony przyrody, w tym Natura 2000;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z23
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVIII.5
Wymagania historyczne: VIII. Różnorodność biologiczna Ziemi. Zdający: 2) przedstawia wpływ człowieka na różnorodność biologiczną, podaje przykłady tego wpływu (zagrożenie gatunków rodzimych […]); 3) uzasadnia konieczność stosowania ochrony czynnej dla zachowania wybranych gatunków i ekosystemów. Poziom podstawowy 2. Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia. Zdający: 7) uzasadnia konieczność międzynarodowej współpracy w celu zapobiegania zagrożeniom przyrody, podaje przykłady takiej współpracy ([…] „Natura 2000” […]).
Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona
Organizmy: rośliny | zwierzęta