Zadanie 18.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2024 · Formuła 2015

Hemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.

Na podstawie: C. Lee i in. (red.), Textbook of Hemophilia, Singapur 2010.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 18; strona PDF 24
Materiał do zadania 18 · strona PDF 24
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wykaż, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 18.2; strona PDF 24
Zadanie 18.2 · strona PDF 24

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Hemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Mężczyźni nie mogą być zatem nosicielami, ponieważ recesywny allel położony na chromosomie X zawsze będzie się u nich ujawniał ze względu na brak drugiego chromosomu X.

• Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a to właśnie na nim jest położony gen odpowiedzialny za hemofilię. Jeżeli mężczyzna ma allel warunkujący chorobę, to nie może on zostać zamaskowany przez drugi allel z chromosomu homologicznego.

• Mężczyźni mający w swoim genotypie allel hemofilii B chorują na hemofilię, a nie są jej nosicielami, ponieważ mają tylko jeden chromosom X, a nosiciel musi mieć oprócz allelu h także allel H.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 23
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 23

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne wykazanie, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B,

uwzględniające sprzężenie allelu warunkującego hemofilię z chromosomem X oraz hemizygotyczność mężczyzn. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 18.2

W podstawie programowej

Brak bezobjawowego nosicielstwa hemofilii u mężczyzn.

  • PR:XIV.1.7 — przedstawia dziedziczenie cech sprzężonych z płcią;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z18-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XIV.1.7

Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 4. Genetyka mendlowska. Zdający: 4) opisuje sprzężenia genów (w tym sprzężenia z płcią) […].

Działy: Genetyka klasyczna

Procesy: dziedziczenie

Zagadnienia: Dziedziczenie cech

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania