Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2024 · Formuła 2015
Hemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.
Na podstawie: C. Lee i in. (red.), Textbook of Hemophilia, Singapur 2010.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Dwójka zdrowych rodziców ma syna, który cierpi na hemofilię typu B.
Określ genotypy rodziców. Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo urodzenia się tym rodzicom dziecka chorego na hemofilię typu B. Allel dominujący oznacz jako H, a allel recesywny – jako h.
ojciec –
matka –
Prawdopodobieństwo urodzenia się dziecka chorego na hemofilię typu B: %
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Genotypy rodziców:
matka – XH Xh ojciec – XH Y
Krzyżówka:
matka
| XH | Xh | |
|---|---|---|
| XH | XH XH | XH Xh |
| Y | XH Y | Xh Y |
ojciec
Prawdopodobieństwo urodzenia się dziecka chorego na hemofilię typu B: 25%
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
3 pkt – za poprawne określenie genotypów ORAZ zapisanie krzyżówki genetycznej ORAZ
określenie prawdopodobieństwa. 2 pkt – za poprawne określenie genotypów ORAZ zapisanie krzyżówki genetycznej. 1 pkt – za poprawne określenie genotypów. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 18.1
W podstawie programowej
Krzyżówka cechy recesywnej sprzężonej z płcią.
- PR:XIV.1.1 — zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne;
- PR:XIV.1.7 — przedstawia dziedziczenie cech sprzężonych z płcią;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z18-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.1 | PR:XIV.1.7
Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 4. Genetyka mendlowska. Zdający: 1) […] stosuje podstawowe pojęcia genetyki klasycznej ([…] genotyp […]); 3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe […] (z dominacją zupełną […], posługując się szachownicą Punnetta) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych.
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: dziedziczenie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech