Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 17 · czerwiec 2024 · Formuła 2015
Na opakowaniu galaretki owocowej podano następującą informację: „Pamiętaj, że świeże owoce kiwi i ananasa powodują, że galaretka nie tężeje”, oraz zwrócono uwagę na obecność żelatyny w składzie produktu. Żelatyna to produkt częściowej hydrolizy białka – kolagenu.
W celu sprawdzenia, czy sparzenie wrzącą wodą owoców kiwi wpłynie na aktywność proteazy w nich zawartej, uczniowie zaplanowali doświadczenie, do którego przygotowano następujące materiały:
• dwie szklanki z ostudzoną, ale jeszcze niestężałą galaretką owocową
• dwie miseczki z rozdrobnionymi owocami kiwi
• wrzącą wodę.
Źródło: […] Galaretka. Truskawkowy Smak, Warszawa 2023.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Zaplanuj przebieg doświadczenia – opisz próbę badawczą i próbę kontrolną oraz podaj sposób odczytania wyników.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Próba badawcza: galaretka ze sparzonymi wrzącą wodą kawałkami owocu kiwi. Próba kontrolna: galaretka ze świeżymi kawałkami owocu kiwi. Sposób odczytania wyników: obserwowanie stopnia stężenia galaretki w obu naczyniach.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
3 pkt – za prawidłowe zaplanowanie przebiegu doświadczenia uwzględniające opisanie
próby badawczej ORAZ próby kontrolnej ORAZ uwzględniające sposób odczytania wyników. 2 pkt – za prawidłowe zaplanowanie przebiegu doświadczenia uwzględniające opisanie
próby badawczej ORAZ próby kontrolnej. 1 pkt – za prawidłowe zaplanowanie przebiegu doświadczenia uwzględniające opisanie
próby badawczej ALBO próby kontrolnej. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 17.1
W podstawie programowej
Plan badania denaturacji enzymu i kontrola.
- PR:III.3.5 — wyjaśnia wpływ czynników fizykochemicznych (temperatury, pH, stężenia substratu) na przebieg katalizy enzymatycznej; planuje i przeprowadza doświadczenie badające wpływ różnych czynników na aktywność enzymów (katalaza, proteinaza).
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
- PR:OG.II.1 — określa problem badawczy, formułuje hipotezy, planuje i przeprowadza oraz dokumentuje obserwacje i proste doświadczenia biologiczne;
- PR:OG.II.2 — określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z17-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:III.3.5 | PR:I.2.2 | PR:OG.II.1 | PR:OG.II.2
Wymagania historyczne: I. Budowa chemiczna organizmów. 4. Białka. Zdający: 7) określa właściwości fizyczne białek, w tym zjawiska: […] denaturacji. III. Metabolizm. 1. Enzymy. Zdający: 3) wyjaśnia, na czym polega swoistość enzymów; określa czynniki warunkujące ich aktywność (temperatura, […]).
Działy: Energia i metabolizm | Chemizm życia
Zagadnienia: Składniki organiczne | Enzymy