Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 16 · czerwiec 2024 · Formuła 2015
Stężenie glukozy w osoczu krwi jest regulowane przez wiele czynników. Na poniższym schemacie przedstawiono podstawowe przemiany glukozy w organizmie człowieka.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Uzupełnij powyższy schemat – wybierz spośród podanych i wpisz w wyznaczone miejsca (1. i 2.) odpowiednie nazwy brakujących na schemacie związków będących produktami przemian glukozy.
acetylo-CoA fruktoza glikogen pirogronian sacharoza
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel formę magazynowania glukozy od produktu jej wstępnego rozkładu. Wśród nazw znajdują się zarówno cukry, jak i związki pośrednie oddychania komórkowego.
Podpowiedź 2
Polisacharydem zapasowym człowieka jest glikogen. Przy drugim polu sprawdź, jaki związek powstaje bezpośrednio w glikolizie, przed reakcją pomostową.
Podpowiedź 3
Zestaw każdą nazwę ze strzałkami schematu: synteza i rozkład zapasu wskazują glikogen, a glikoliza — pirogronian. Nie podstawiaj acetylo-CoA tylko dlatego, że także pochodzi z przemian glukozy.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – glikogen, 2. – pirogronian.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne uzupełnienie brakujących dwóch nazw substancji na schemacie. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
W miejscu 1 należy wpisać glikogen, w miejscu 2 pirogronian. Glikogen jest zwierzęcym polisacharydem zapasowym, którego synteza pozwala odkładać nadmiar glukozy, a rozkład — ponownie wykorzystywać zapas. Pirogronian stanowi produkt glikolizy i może uczestniczyć w dalszych przemianach energetycznych albo być substratem glukoneogenezy. Nie jest tym samym co acetylo-CoA, powstający z niego w reakcji pomostowej. Dobierając nazwy, należy śledzić kierunki i nazwy przemian na schemacie, nie tylko skojarzenie wszystkich związków z metabolizmem cukrów.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne uzupełnienie brakujących dwóch nazw substancji na schemacie. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Związek oznaczony cyfrą 1 — w podstawie programowej. Produkty glikolizy i przemian glikogenu.
- PR:III.5.7 — analizuje na podstawie schematu przebieg glukoneogenezy i glikogenolizy oraz wykazuje związek tych procesów z pozyskiwaniem energii przez komórkę.
Związek oznaczony cyfrą 2 — w podstawie programowej. Produkty glikolizy i przemian glikogenu.
- PR:III.5.2 — analizuje na podstawie schematu przebieg glikolizy, reakcji pomostowej i cyklu Krebsa, wyróżnia substraty i produkty tych procesów;
Wymagania podstawy programowej
Związek oznaczony cyfrą 1
W podstawie programowej
Produkty glikolizy i przemian glikogenu.
- PR:III.5.7 — analizuje na podstawie schematu przebieg glukoneogenezy i glikogenolizy oraz wykazuje związek tych procesów z pozyskiwaniem energii przez komórkę.
Związek oznaczony cyfrą 2
W podstawie programowej
Produkty glikolizy i przemian glikogenu.
- PR:III.5.2 — analizuje na podstawie schematu przebieg glikolizy, reakcji pomostowej i cyklu Krebsa, wyróżnia substraty i produkty tych procesów;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z16-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:III.5.7 | PR:III.5.2
Wymagania historyczne: I. Budowa chemiczna organizmów. 2. Węglowodany. Zdający: 2) przedstawia znaczenie wybranych węglowodanów (glukoza […], glikogen […]) dla organizmów. III. Metabolizm. 2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający: 5) wskazuje substraty i produkty głównych szlaków i cykli metabolicznych ([…] glikoliza […]).
Działy: Energia i metabolizm
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Składniki organiczne | Pozyskiwanie energii użytecznej biologicznie