Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 1 · maj 2023 · Formuła 2023
Kolejnymi etapami oddychania tlenowego są: glikoliza, reakcja pomostowa, cykl Krebsa oraz łańcuch oddechowy.
Reakcję pomostową – oksydacyjną dekarboksylację pirogronianu do acetylo-CoA – katalizuje kompleks dehydrogenazy pirogronianowej, zawierający trzy enzymy: E1, E2 i E3. Sumaryczna reakcja katalizowana przez ten kompleks w warunkach tlenowych jest następująca:
pirogronian + CoA-SH + NAD+ → acetylo-CoA + CO2 + NADH + H+
Na schemacie przedstawiono współdziałanie trzech enzymów wchodzących w skład kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej.
Na podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2016.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
W której części komórki eukariotycznej znajduje się aktywny kompleks dehydrogenazy pirogronianowej? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przypomnij sobie lokalizację kolejnych etapów oddychania. Pirogronian powstaje w cytozolu, ale dalsze przemiany tlenowe zachodzą w mitochondrium.
Podpowiedź 2
Oddziel enzymy działające w macierzy od kompleksów osadzonych w wewnętrznej błonie mitochondrium. Reakcja pomostowa nie jest transportem elektronów w łańcuchu oddechowym.
Podpowiedź 3
Wybierz macierz mitochondrialną. Sprawdź, czy nie pomyliłeś miejsca reakcji pomostowej z miejscem fosforylacji oksydacyjnej, czyli wewnętrzną błoną mitochondrium.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
B
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Prawidłowa odpowiedź to B — macierz mitochondrialna. W typowej komórce eukariotycznej przedstawiona reakcja pomostowa zachodzi w macierzy, gdzie kompleks dehydrogenazy pirogronianowej przekształca pirogronian w acetylo-CoA. Cytozol jest miejscem glikolizy, natomiast wewnętrzna błona mitochondrium mieści elementy łańcucha oddechowego i syntazę ATP. Samo wskazanie mitochondrium nie rozstrzyga między jego przedziałami: pytanie wymaga dokładnej lokalizacji aktywnego kompleksu enzymatycznego.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 1.2
W podstawie programowej
Lokalizacja reakcji pomostowej.
- PR:III.5.1 — wykazuje związek budowy mitochondrium z przebiegiem procesu oddychania komórkowego;
- PR:III.5.2 — analizuje na podstawie schematu przebieg glikolizy, reakcji pomostowej i cyklu Krebsa, wyróżnia substraty i produkty tych procesów;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2023-MAJ-F2023-Z1-2
Organizator: CKE
Działy: Energia i metabolizm
Procesy: oddychanie komórkowe
Zagadnienia: Pozyskiwanie energii użytecznej biologicznie
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia