Zadanie 7.2 — czerwiec 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 7 · czerwiec 2023 · Formuła 2023

Zdolność wiązania i redukcji azotu atmosferycznego mają m.in. bakterie z rodzaju Rhizobium żyjące w brodawkach roślin bobowatych oraz wolnożyjące bakterie z rodzaju Azotobacter, które występują w strefie korzeniowej roślin. Substancjami odżywczymi Azotobacter chroococcum są węglowodany oraz inne związki organiczne (np. mannitol) wydzielane przez korzenie roślin.

Sformułowano następujące pytanie badawcze: Czy obecność dwóch szczepów

A. chroococcum (AC1 i AC10) pozwala na ograniczenie podczas uprawy bawełny dawki nawozu azotowego – mocznika?

W tym celu z wykorzystaniem sześciu donic uprawianej bawełny przeprowadzono następujące badanie:

• w pierwszych trzech donicach roślin bawełny stosowano nawożenie mocznikiem

w różnych stężeniach – 100%, 75% albo 50% – w stosunku do dawki zalecanej przez producenta

• w pozostałych trzech donicach roślin bawełny wprowadzano do gleby szczepy

A. chroococcum oraz 50% dawkę nawozu w następujących kombinacjach:

‒ szczep AC1 oraz nawóz ‒ szczep AC10 oraz nawóz ‒ szczepy AC1 i AC10 wraz z nawozem.

Następnie zmierzono długości pędu i korzeni. Wykonano trzy niezależne powtórzenia każdego z wariantów doświadczenia. Średnie wyniki przedstawiono na wykresach I i II.

W badaniu sprawdzano również obecność substancji wydzielanych do gleby przez bakterie i wykazano obecność: auksyn, enzymów proteolitycznych oraz ureazy, rozkładającej mocznik do jonów amonowych i dwutlenku węgla.

Dwa wykresy słupkowe dla sześciu wariantów nawożenia i inokulacji: średnia długość pędu oraz korzenia. W obu najwyższy jest słupek zielony, a niebieski jest wyższy od pomarańczowego i szarego.
Legenda sześciu wariantów: 100%, 75% i 50% mocznika oraz AC1, AC10 lub AC1 + AC10 z 50% mocznika. Każdy wariant ma inny kolor słupka.

Na podstawie: F. Romero-Perdomo i in., Azotobacter chroococcum […],

„Revista Argentina de Microbiología” 49, 2017.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 7; strona PDF 12
Materiał do zadania 7 · strona PDF 12
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wykaż związek pomiędzy obecnością ureazy wydzielanej do gleby przez

A. chroococcum a wzrostem bawełny.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 7.2; strona PDF 13
Zadanie 7.2 · strona PDF 13

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Ureaza katalizuje rozkład mocznika dostarczanego jako nawóz do jonów amonowych, które są łatwiej przyswajalne dla roślin.

• Ten enzym katalizuje reakcję, w wyniku której z mocznika dostarczanego jako nawóz powstają łatwo przyswajalne przez rośliny jony amonowe.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 11
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 11

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne wykazanie związku pomiędzy obecnością ureazy w glebie a wzrostem

bawełny, uwzględniające rozkład przez urazę mocznika do łatwiej przyswajalnych przez bawełnę jonów amonowych. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 7.2

W podstawie programowej

Udział bakterii w udostępnianiu roślinom mineralnych związków azotu.

  • PR:IX.4.5 — przedstawia udział innych organizmów (bakterie glebowe i symbiotyczne, grzyby) w pozyskiwaniu pokarmu przez rośliny.
  • PR:IX.3.6 — podaje dostępne dla roślin formy wybranych makroelementów (N, S);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2023-CZERWIEC-F2023-Z7-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:IX.4.5 | PR:IX.3.6

Wymagania historyczne: IX. Różnorodność roślin. 3. Odżywianie się roślin. Zdający: 6) przedstawia udział innych organizmów (bakterie glebowe i symbiotyczne, grzyby) w pozyskiwaniu pokarmu przez rośliny.

Działy: Różnorodność roślin

Organizmy: bakterie | rośliny | zwierzęta

Zagadnienia: Odżywianie się roślin

Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania