Zadanie 7.1 — czerwiec 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 7 · czerwiec 2023 · Formuła 2023

Zdolność wiązania i redukcji azotu atmosferycznego mają m.in. bakterie z rodzaju Rhizobium żyjące w brodawkach roślin bobowatych oraz wolnożyjące bakterie z rodzaju Azotobacter, które występują w strefie korzeniowej roślin. Substancjami odżywczymi Azotobacter chroococcum są węglowodany oraz inne związki organiczne (np. mannitol) wydzielane przez korzenie roślin.

Sformułowano następujące pytanie badawcze: Czy obecność dwóch szczepów

A. chroococcum (AC1 i AC10) pozwala na ograniczenie podczas uprawy bawełny dawki nawozu azotowego – mocznika?

W tym celu z wykorzystaniem sześciu donic uprawianej bawełny przeprowadzono następujące badanie:

• w pierwszych trzech donicach roślin bawełny stosowano nawożenie mocznikiem

w różnych stężeniach – 100%, 75% albo 50% – w stosunku do dawki zalecanej przez producenta

• w pozostałych trzech donicach roślin bawełny wprowadzano do gleby szczepy

A. chroococcum oraz 50% dawkę nawozu w następujących kombinacjach:

‒ szczep AC1 oraz nawóz ‒ szczep AC10 oraz nawóz ‒ szczepy AC1 i AC10 wraz z nawozem.

Następnie zmierzono długości pędu i korzeni. Wykonano trzy niezależne powtórzenia każdego z wariantów doświadczenia. Średnie wyniki przedstawiono na wykresach I i II.

W badaniu sprawdzano również obecność substancji wydzielanych do gleby przez bakterie i wykazano obecność: auksyn, enzymów proteolitycznych oraz ureazy, rozkładającej mocznik do jonów amonowych i dwutlenku węgla.

Dwa wykresy słupkowe dla sześciu wariantów nawożenia i inokulacji: średnia długość pędu oraz korzenia. W obu najwyższy jest słupek zielony, a niebieski jest wyższy od pomarańczowego i szarego.
Legenda sześciu wariantów: 100%, 75% i 50% mocznika oraz AC1, AC10 lub AC1 + AC10 z 50% mocznika. Każdy wariant ma inny kolor słupka.

Na podstawie: F. Romero-Perdomo i in., Azotobacter chroococcum […],

„Revista Argentina de Microbiología” 49, 2017.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 7; strona PDF 12
Materiał do zadania 7 · strona PDF 12
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Na podstawie przedstawionych wyników badania sformułuj odpowiedź na postawione pytanie badawcze.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 7.1; strona PDF 13
Zadanie 7.1 · strona PDF 13

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Tak.

• Pozwala to na ograniczenie używania nawozu.

• Równoczesna obecność dwu badanych szczepów Azotobacter chroococcum pozwala na ograniczenie używania sztucznych nawozów azotowych w uprawie bawełny.

• Uprawa bawełny w obecności szczepu AC1 i AC10 tej bakterii pozwala na ograniczenie używania syntetycznych nawozów azotowych.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 10
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 10
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 11
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 11

Zasady oceniania

1 pkt – za pozytywną odpowiedź na postawione pytanie badawcze. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 7.1

W podstawie programowej

Odpowiedź na pytanie badawcze z wyników.

  • PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2023-CZERWIEC-F2023-Z7-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:OG.II.5

Wymagania historyczne: IX. Różnorodność roślin. 3. Odżywianie się roślin. Zdający: 6) przedstawia udział innych organizmów (bakterie glebowe i symbiotyczne, grzyby) w pozyskiwaniu pokarmu przez rośliny.

Działy: Różnorodność roślin

Organizmy: bakterie | rośliny | zwierzęta

Zagadnienia: Odżywianie się roślin

Umiejętności: Rozwijanie myślenia naukowego; doskonalenie umiejętności planowania i przeprowadzania obserwacji i doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu o wyniki badań

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania