Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 17 · czerwiec 2022 · Formuła 2015
Szacuje się, że w latach 1960–1969, w porównaniu z rokiem 1950, populacja tuńczyka w wodach europejskich zmniejszyła się trzykrotnie. Rozmiary osobników tuńczyka poławianego na wodach Morza Śródziemnego zmniejszyły się ponad dwukrotnie. To jedna z oznak nadmiernego eksploatowania łowisk (tzw. przeławiania) wskazująca, że populacja tuńczyka znalazła się na krawędzi wymarcia.
W celu ochrony zasobów ryb wprowadzono różne regulacje dotyczące ich połowu. Określają one wielkość oczek w sieciach rybackich, a także miejsce i termin połowu. Obecnie jednak uważa się, że najskuteczniejszą metodą utrzymania populacji ryb jest wprowadzanie niskich limitów połowów lub ich okresowe zaprzestanie.
Na podstawie: www.tygodnikpowszechny.pl
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Uzasadnij, że wprowadzanie niskich limitów połowów lub ich zaprzestanie może okazać się niezbędne dla samoodtwarzania się populacji ryb.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastanów się, skąd bierze się nowe pokolenie i ile ryb musi pozostać, aby rozród uzupełniał ubytki. Samo istnienie kilku młodych osobników nie zapewnia stabilności.
Podpowiedź 2
Nadmierne odławianie dorosłych ogranicza liczbę rodziców. Zmniejszenie tego ubytku zwiększa szansę zachowania wystarczającego stada rozrodczego.
Podpowiedź 3
Uzasadnij limity utrzymaniem dojrzałych osobników i możliwości rozrodu. Nie odwołuj się wyłącznie do wzrostu rozmiarów złowionych ryb bez związku z odnawianiem populacji.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Pozwoli to utrzymać odpowiednią liczbę osobników dorosłych, mogących wydać na świat potomstwo, a tym samym utrzymać tę populację.
• Zostanie wtedy zachowana większa liczba dojrzałych osobników ryb, co spowoduje wyższe prawdopodobieństwo rozrodu, ponieważ ryby te nie będą łowione, a więc spowoduje to samoodtwarzanie się populacji ryb.
• Tempo wzrostu populacji jest wprost proporcjonalne do liczby rozmnażających się osobników w populacji, a bez ograniczenia połowów będzie zbyt mało dorosłych osobników w populacji, utrzymujących liczebność populacji.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za prawidłowe uzasadnienie, uwzględniające konieczność zwiększenia liczby
osobników dorosłych w populacji, które mogłyby wydać na świat potomstwo. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Gdy poławia się zbyt wiele ryb dojrzałych, pozostaje za mało osobników zdolnych wydać potomstwo i uzupełnić straty. Niskie limity lub przerwa zmniejszają śmiertelność połowową oraz pozwalają odtworzyć stado rozrodcze. Ochrona samych młodych nie wystarcza, jeśli prawie wszystkie dorosłe zostają usunięte. Wniosek wynika z bilansu liczebności i rozrodu, a nie przekonania, że ryby mogą odnawiać się bez ograniczeń. Nie oznacza też, że każda przerwa gwarantuje natychmiastowy powrót populacji do dawnego stanu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za prawidłowe uzasadnienie, uwzględniające konieczność zwiększenia liczby
osobników dorosłych w populacji, które mogłyby wydać na świat potomstwo. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 17.2 — w podstawie programowej. Odtwarzanie populacji i ograniczanie połowów.
- PR:XVIII.7 — przedstawia istotę zrównoważonego rozwoju.
- PR:XVII.2.2 — charakteryzuje populację, określając jej cechy (liczebność, zagęszczenie, struktura przestrzenna, wiekowa i płciowa); dokonuje obserwacji cech populacji wybranego gatunku.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 17.2
W podstawie programowej
Odtwarzanie populacji i ograniczanie połowów.
- PR:XVIII.7 — przedstawia istotę zrównoważonego rozwoju.
- PR:XVII.2.2 — charakteryzuje populację, określając jej cechy (liczebność, zagęszczenie, struktura przestrzenna, wiekowa i płciowa); dokonuje obserwacji cech populacji wybranego gatunku.
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2022-CZERWIEC-F2015-Z17-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVIII.7 | PR:XVII.2.2
Wymagania historyczne: VIII. Różnorodność biologiczna Ziemi. Zdający: 2) przedstawia wpływ człowieka na różnorodność biologiczną, podaje przykłady tego wpływu (zagrożenie gatunków rodzimych […]). Zakres podstawowy 2. Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia. Zdający: 1) […] wskazuje przyczyny […] wymierania gatunków […].
Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona | Ekologia
Organizmy: zwierzęta
Zagadnienia: Odżywianie się