Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 15 · czerwiec 2022 · Formuła 2015
U owiec gen BMP15 zlokalizowany jest na chromosomie X i zawiera dwa eksony oddzielone od siebie intronem o długości ok. 5400 pz (par zasad), a pełna długość sekwencji kodującej (z uwzględnieniem kodonu stop) to 1182 pz. Propeptyd białka BMP15 (niedojrzałe białko) zawiera peptyd sygnałowy, który następnie ulega usunięciu. Dojrzała forma białka BMP15 składa się ze 125 aminokwasów.
W poniższej tabeli opisano dwa zmutowane allele genu BMP15. Allele Fec XB oraz Fec XL są odpowiedzialne za zwiększenie częstości owulacji u owiec.
| Allel genu BMP15 | Podstawienie nukleotydu w kodonie | Pozycja podstawionego aminokwasu | |
|---|---|---|---|
| w propeptydzie | w dojrzałym białku | ||
| Fec XB | AGC → AUC | 367 | 99 |
| Fec XL | UGU → UAU | 321 | 53 |
Na podstawie: G. Smołucha, A. Piestrzyńska-Kajtoch, B. Rejduch, Genetyczny aspekt wysokiej plenności u owiec. Cz. I, „Wiadomości Zootechniczne” 1, 2012.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2022-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie.
Mutacje Fec XB i Fec XL są mutacjami (genowymi / chromosomowymi). Są to
(mutacje punktowe / delecje), które (skutkują / nie skutkują) przesunięciem ramki odczytu.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Mutacje Fec XB i Fec XL są mutacjami (genowymi / chromosomowymi). Są to (mutacje punktowe / delecje), które (skutkują / nie skutkują) przesunięciem ramki odczytu.
Zasady oceniania
1 pkt – za podkreślenie prawidłowych określeń w trzech nawiasach. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Luka 1
W podstawie programowej
Rodzaj mutacji i wpływ na ramkę odczytu. Zakres części: Luka 1.
- PR:XIV.2.5 — przedstawia rodzaje mutacji genowych oraz określa ich skutki;
Luka 2
W podstawie programowej
Rodzaj mutacji i wpływ na ramkę odczytu. Zakres części: Luka 2.
- PR:XIV.2.5 — przedstawia rodzaje mutacji genowych oraz określa ich skutki;
Luka 3
W podstawie programowej
Rodzaj mutacji i wpływ na ramkę odczytu. Zakres części: Luka 3.
- PR:XIV.2.5 — przedstawia rodzaje mutacji genowych oraz określa ich skutki;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2022-CZERWIEC-F2015-Z15-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.2.5
Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 5. Zmienność genetyczna. Zdający: 3) rozróżnia mutacje genowe: punktowe, delecje i insercje i określa ich możliwe skutki; 4) definiuje mutacje chromosomowe i określa ich możliwe skutki.
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: dziedziczenie
Zagadnienia: Zmienność organizmów


