Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2021 · Formuła 2015
Na schemacie przedstawiono, w uproszczony sposób, syntezę pewnego peptydu.
Na podstawie: https://en.wikipedia.org/wiki/Ribosomal_pause#/media/File:Peptide_syn.png
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Zapisz kodon, oznaczony na schemacie literami XYZ, kodujący metioninę rozpoczynającą ten peptyd, oraz podaj nazwę aminokwasu oznaczonego na schemacie literą α, który jako kolejny zostanie dołączony do syntezowanego peptydu.
1. Kodon XYZ:
2. Aminokwas α:
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Pierwsza odpowiedź wymaga znajomości kodonu start. W drugiej odróżnij antykodon na tRNA od kodonu mRNA, dla którego odczytuje się tablicę kodu.
Podpowiedź 2
Antykodon AAG paruje na schemacie z UUC. To UUC należy wykorzystać do znalezienia nazwy aminokwasu, nie AAG.
Podpowiedź 3
Wpisz AUG i fenyloalaninę. AUG inicjuje peptyd metioniną, a kodon UUC rozpoznawany przez tRNA z antykodonem AAG koduje Phe.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. Kodon XYZ – AUG.
2. Aminokwas α – fenyloalanina / Phe.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za podanie właściwego kodonu oraz nazwy odpowiedniego aminokwasu. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Kodon XYZ to AUG, kodujący metioninę inicjującą translację. Aminokwas α to fenyloalanina: przybywający tRNA ma antykodon AAG, komplementarny i antyrównoległy wobec kodonu UUC w mRNA. Kod genetyczny odczytujemy dla kodonu mRNA, nie bezpośrednio dla sekwencji antykodonu. Wpisanie aminokwasu przypisanego do AAG pomyliłoby cząsteczki i dało lizynę. Najpierw należy ustalić komplementarną trójkę w mRNA, a dopiero potem nazwę aminokwasu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za podanie właściwego kodonu oraz nazwy odpowiedniego aminokwasu. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
1. Kodon XYZ — w podstawie programowej. Kodon start i odczyt aminokwasu. Zakres części: 1. Kodon XYZ.
- PR:XIII.4 — przedstawia cechy kodu genetycznego;
- PR:XIII.5 — opisuje proces translacji i przedstawia znaczenie modyfikacji potranslacyjnej białek;
2. Aminokwas α — w podstawie programowej. Kodon start i odczyt aminokwasu. Zakres części: 2. Aminokwas α.
- PR:XIII.4 — przedstawia cechy kodu genetycznego;
- PR:XIII.5 — opisuje proces translacji i przedstawia znaczenie modyfikacji potranslacyjnej białek;
Wymagania podstawy programowej
1. Kodon XYZ
W podstawie programowej
Kodon start i odczyt aminokwasu. Zakres części: 1. Kodon XYZ.
- PR:XIII.4 — przedstawia cechy kodu genetycznego;
- PR:XIII.5 — opisuje proces translacji i przedstawia znaczenie modyfikacji potranslacyjnej białek;
2. Aminokwas α
W podstawie programowej
Kodon start i odczyt aminokwasu. Zakres części: 2. Aminokwas α.
- PR:XIII.4 — przedstawia cechy kodu genetycznego;
- PR:XIII.5 — opisuje proces translacji i przedstawia znaczenie modyfikacji potranslacyjnej białek;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2021-CZERWIEC-F2015-Z18-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIII.4 | PR:XIII.5
Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 3. Informacja genetyczna i jej ekspresja. Zdający: 1) wyjaśnia sposób kodowania porządku aminokwasów w białku za pomocą kolejności nukleotydów w DNA, posługuje się tabelą kodu genetycznego.
Działy: Ekspresja informacji genetycznej