Zadanie 13.2 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 13 · czerwiec 2021 · Formuła 2015

Zewnętrzną warstwę skóry człowieka tworzy naskórek, który składa się z kilku warstw i nie jest ukrwiony ani unerwiony. Najgłębiej położona jest warstwa podstawna, w której komórki stale się dzielą. Przez nowo powstające komórki tej warstwy są wypychane ku górze te, które powstały wcześniej. Przesuwające się w górę komórki naskórka, zwane keratynocytami, produkują keratynę – białko warunkujące wytrzymałość mechaniczną naskórka oraz sprawiające, że jest on nieprzepuszczalny dla wody. W miarę przesuwania się ku powierzchni keratynocyty obumierają i tworzą warstwę zrogowaciałą, której zewnętrzna warstwa nieustannie się złuszcza. W warstwie podstawnej naskórka występują również melanocyty, wytwarzające melaniny, czyli barwniki nadające skórze barwę. Melaniny gromadzą się w melanosomach, które przemieszczają się w wypustkach melanocytów do wyższych warstw komórek naskórka.

Na rysunku przedstawiono budowę skóry człowieka oraz budowę okrywającej ją warstwy

Przekrój skóry z naskórkiem, skórą właściwą, tkanką podskórną, włosem i gruczołami. Powiększenie pokazuje melanocyt, melanosomy z melaniną, keratynocyty i błonę podstawną.

Na podstawie: http://www.fea-sas.com/melanine.php; T. Le, K. Krause, First aid for the basic sciences. General Principles, 2009.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 13; strona PDF 16
Materiał do zadania 13 · strona PDF 16
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Określ, jakie znaczenie dla funkcjonowania komórek tworzących żywą warstwę naskórka ma charakterystyczne pofałdowanie granicy naskórka i skóry właściwej, widoczne na rysunku.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 13.2; strona PDF 17
Zadanie 13.2 · strona PDF 17

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Takie pofałdowanie zwiększa powierzchnię kontaktu pomiędzy skórą właściwą i naskórkiem. W uwypukleniach (brodawkach) skóry właściwej znajdują się włosowate naczynia krwionośne, dostarczające składników odżywczych i tlenu do komórek naskórka.

• Takie pofałdowanie zwiększa odporność mechaniczną naskórka na jego oderwanie od skóry właściwej.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 24
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 24
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 25
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 25

Zasady oceniania

1 pkt – za prawidłowe określenie znaczenia, uwzględniające zwiększenie powierzchni kontaktu skóry właściwej i naskórka, umożliwiające odżywianie komórek naskórka lub zwiększenie odporności mechanicznej naskórka na jego oderwanie od skóry właściwej. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 13.2

W podstawie programowej

Pofałdowanie granicy warstw skóry a odżywianie naskórka.

  • PR:XI.2.8.b — wykazuje związek między budową a funkcją skóry kręgowców,

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2021-CZERWIEC-F2015-Z13-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.8.b

Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 11. Budowa i funkcje skóry. Zdający: 1) opisuje budowę skóry i wykazuje zależność pomiędzy budową a funkcjami skóry […].

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek

Zagadnienia: Pokrycie ciała i termoregulacja

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania