Zadanie 5.3 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 5 · lipiec 2020 · Formuła 2015

Transfer materiału genetycznego (DNA) między komórkami bakterii odbywa się na drodze koniugacji, transdukcji lub transformacji:

• koniugacja – polega na jednokierunkowym transferze plazmidowego DNA z jednej komórki bakteryjnej do drugiej;

• transdukcja – zachodzi z udziałem wirusów;

• transformacja – polega na pobieraniu przez bakterie materiału genetycznego ze środowiska.

Na podstawie: U. Kasprzykowska, M. Sobieszczańska, Plastyczność bakteryjnych genomów – międzykomórkowy transfer informacji genetycznej, „Postępy mikrobiologii”, 53 (2) 2014.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 5; strona PDF 6
Materiał do zadania 5 · strona PDF 6
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Uzasadnij, że bakteria, która jest biorcą DNA plazmidowego w procesie koniugacji, może odnieść korzyści z tego procesu. W odpowiedzi uwzględnij przykład takiej korzyści.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 5.3; strona PDF 7
Zadanie 5.3 · strona PDF 7

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Bakterie w ten sposób uzyskują nowe cechy np. oporność na antybiotyki.

• Dzięki koniugacji bakteria otrzymuje nowe geny, które kodują białka nadające bakteriom nowe cechy, np. zdolność do wytwarzania niektórych aminokwasów.

• Dzięki koniugacji bakteria otrzymuje materiał genetyczny, dzięki którym bakterie nabierają nowych właściwości, np. zdolność do rozkładu określonych związków organicznych.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 10
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 10

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzasadnienie uwzględniające przykład korzyści dla bakterii odnoszącej się do nabycia konkretnych nowych cech adaptacyjnych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 5.3

W podstawie programowej

Korzyści transferu genów.

  • PR:VI.4 — wykazuje znaczenie procesów płciowych w zmienności genetycznej bakterii;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z5-3

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:VI.4

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 3. Bakterie. Zdający 3) wyjaśnia, w jaki sposób bakterie mogą przekazywać sobie informację genetyczną w procesie koniugacji.

Działy: Bakterie i archeowce

Organizmy: bakterie | wirusy

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania