Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 2 · lipiec 2020 · Formuła 2015
Białka histonowe są odpowiedzialne za pierwszy poziom upakowania DNA w chromatynie organizmów eukariotycznych. Rdzeń każdego nukleosomu tworzą białka histonowe z klas: H2A, H2B, H3 i H4. Chemiczne modyfikacje histonów mają bezpośredni wpływ na regulację ekspresji informacji genetycznej. Synteza białek histonowych w komórce odbywa się głównie w fazie S cyklu komórkowego. Analiza składu aminokwasowego białka histonowego H3, składającego się ze 136 aminokwasów, wykazała obecność wszystkich rodzajów aminokwasów z wyjątkiem tryptofanu. Jednocześnie stwierdzono w nim wysoką zawartość lizyny i argininy oraz obecność cysteiny.
Na podstawie: https://www.chegg.com/homework-help/amino-acid-composition-histone-h3-protein-binds-dna- shown-fo-chapter-13-problem-112cq-solution-9780534493493-exc (...); S.B. Hake, C.D. Allis, Histone H3 variants and their potential role in indexing mammalian genomes: The ‘‘H3 barcode hypothesis’’, Proceedings…103, No 17. 2006.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy uzupełnij tekst dotyczący białka histonowego H3 tak, aby powstał poprawny jego opis. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie.
Strukturę pierwszorzędową białka histonowego H3 tworzy 136 aminokwasów, które są
połączone wiązaniami (peptydowymi / wodorowymi). Histony H3 cechuje znaczna zawartość
aminokwasów, które mają charakter (zasadowy / kwasowy / obojętny), dzięki czemu mogą
oddziaływać (kowalencyjnie / elektrostatycznie) z DNA.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel wiązanie budujące łańcuch białka od oddziaływania całego histonu z DNA. Przypomnij sobie ładunek reszt fosforanowych kwasu nukleinowego.
Podpowiedź 2
Lizyna i arginina mają charakter zasadowy. Przeciwne ładunki histonu i DNA umożliwiają przyciąganie bez kowalencyjnego zszywania obu cząsteczek.
Podpowiedź 3
Wybierz peptydowe, zasadowy i elektrostatycznie. Pierwsze określenie dotyczy łańcucha białka, a dwa kolejne wyjaśniają wiązanie go z DNA.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Strukturę pierwszorzędową białka histonowego H3 tworzy 136 aminokwasów, które są
połączone wiązaniami (peptydowymi / wodorowymi). Histony H3 cechuje znaczna zawartość
aminokwasów, które mają charakter (zasadowy / kwasowy / obojętny), dzięki czemu mogą
oddziaływać (kowalencyjnie / elektrostatycznie) z DNA.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za podkreślenie właściwych określeń we wszystkich trzech nawiasach. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Wybiera się wiązania peptydowe, charakter zasadowy oraz oddziaływania elektrostatyczne. Wiązania peptydowe łączą aminokwasy w łańcuch białkowy. Liczne reszty lizyny i argininy nadają histonom dodatni ładunek, dzięki któremu przyciągają ujemnie naładowane grupy fosforanowe DNA. To inna relacja niż kowalencyjne połączenie aminokwasów w samym histonie. Nie należy przypisywać wiązaniom wodorowym roli ustalania kolejności aminokwasów w strukturze pierwszorzędowej.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za podkreślenie właściwych określeń we wszystkich trzech nawiasach. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Luka 1
W podstawie programowej
Histony i oddziaływanie z DNA. Zakres części: Luka 1.
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
- PR:IV.1 — przedstawia organizację materiału genetycznego w komórce;
Luka 2
W podstawie programowej
Histony i oddziaływanie z DNA. Zakres części: Luka 2.
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
- PR:IV.1 — przedstawia organizację materiału genetycznego w komórce;
Luka 3
W podstawie programowej
Histony i oddziaływanie z DNA. Zakres części: Luka 3.
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
- PR:IV.1 — przedstawia organizację materiału genetycznego w komórce;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z2-1
Organizator: CKE
Działy: Chemizm życia | Podziały komórkowe
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Składniki organiczne