Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 1 · lipiec 2020 · Formuła 2015
Pierwotnym źródłem cukrów u roślin jest proces asymilacji dwutlenku węgla w chloroplastach. Węgiel eksportowany jest z chloroplastów głównie w postaci triozofosforanów, choć w wielu przypadkach do cytoplazmy jest uwalniana również glukoza, powstająca w wyniku hydrolizy skrobi okresowo gromadzonej w tych organellach. W warunkach zakłócenia eksportu produktów fotosyntezy skrobia gromadzi się w chloroplastach liści, co jest dobrym wskaźnikiem tego zaburzenia. Poniżej przedstawiono doświadczenie, którego celem było sprawdzenie wpływu deficytu magnezu na zaburzenia eksportu cukrów w liściach rzodkiewnika pospolitego. Hipoteza: Pierwszym z badanych objawów niedoboru magnezu u rzodkiewnika pospolitego jest zaburzenie eksportu cukrów z liści.
Przebieg doświadczenia: Przez 21 dni prowadzono uprawę hydroponiczną sadzonek rzodkiewnika pospolitego, stosując różne pożywki:
• połowę roślin zasilano pożywką pełną – próba A;
• drugą połowę roślin zasilano pożywką bez soli magnezu – próba B. Rośliny oświetlano przez 12 h na dobę. Przez cały czas trwania doświadczenia obserwowano zabarwienie liści oraz ważono rośliny. Natomiast 14. dnia trwania doświadczenia wybrane rośliny barwiono płynem Lugola. Wyniki doświadczenia:
1. Barwienie płynem Lugola – przykładowe rośliny po 14 dniach uprawy przedstawiono na zdjęciu poniżej;
2. Barwa liści roślin – od 15. dnia wystąpiło stopniowe żółknięcie liści roślin w próbie B;
3. Masa roślin – od 16. dnia odnotowywano, że rośliny z próby B miały niższą świeżą masę niż rośliny w próbie A.

Na podstawie: Ch. Hermans, N. Verbruggen, Physiological characterization of (…) Arabidopsis thaliana, „Journal of Experimental Botany”, Vol. 56, 2005.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Spośród wymienionych elementów budowy rośliny wybierz i podkreśl wszystkie te, które biorą bezpośredni udział w transporcie węglowodanów z komórek miękiszu asymilacyjnego liści rzodkiewnika do komórek korzeni tej rośliny.
komórki przyrurkowe naczynia cewki rurki sitowe włókna drzewne
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel elementy łyka i drewna. Pytanie dotyczy produktów fotosyntezy, a nie doprowadzania wody z korzeni do liści.
Podpowiedź 2
Floem obejmuje żywe elementy sitowe współpracujące z komórkami przyrurkowymi. Nie wybieraj naczyń na podstawie samego słowa „przewodzenie”.
Podpowiedź 3
Podkreśl komórki przyrurkowe i rurki sitowe. Naczynia, cewki i włókna drzewne należą do drewna i nie tworzą wskazanej drogi asymilatów.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• komórki przyrurkowe, rurki sitowe
Zasady oceniania
1 p. – za prawidłowe wskazanie wszystkich struktur, które biorą bezpośredni udział w transporcie węglowodanów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Należy wskazać komórki przyrurkowe i rurki sitowe. Wspólnie należą do funkcjonalnego układu floemu: komórki przyrurkowe uczestniczą w obsłudze i załadunku transportu, a rurki sitowe przewodzą asymilaty do organów odbiorczych, np. korzeni. Naczynia i cewki są elementami drewna odpowiedzialnymi przede wszystkim za wodę i składniki mineralne. Włókna drzewne pełnią funkcję wzmacniającą, więc nie są właściwymi elementami bezpośredniego transportu cukrów.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za prawidłowe wskazanie wszystkich struktur, które biorą bezpośredni udział w transporcie węglowodanów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 1.5
W podstawie programowej
Transport asymilatów łykiem.
- PR:IX.4.2 — określa drogi, jakimi transportowane są produkty fotosyntezy;
- PR:IX.2.3 — rozpoznaje tkanki roślinne na preparacie mikroskopowym, na schemacie, mikrofotografii, na podstawie opisu i wykazuje związek ich budowy z pełnioną funkcją;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-LIPIEC-F2015-Z1-5
Organizator: CKE
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: fotosynteza
Zagadnienia: Odżywianie się roślin


