Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · czerwiec 2020 · Formuła 2015
Kwiaty pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) są rozdzielnopłciowe, zielonkawe i niepozorne. Są zebrane w kwiatostany wyrastające z kątów liści na długich i wiotkich osiach. Na jednych roślinach znajdują się tylko kwiatostany męskie, a na innych – tylko żeńskie. W kwiatach męskich znajdują się 4 pręciki, w żeńskich – jest obecny jednokomorowy słupek z dużym, pędzelkowatym znamieniem.
Pokrzywa zwyczajna rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach oraz na żyznych siedliskach ruderalnych. Preferuje miejsca z dobrym dostępem do światła, w których obficie kwitnie i owocuje, w miejscach zacienionych rośnie słabiej. Najlepiej rośnie na siedliskach wilgotnych, jednak źle znosi długotrwałe zalanie gleby wodą.
Zbadano zawartość białka w nadziemnych organach pokrzywy zwyczajnej rosnącej na glebie nawożonej różnymi dawkami nawozów azotowych. Wyniki badań przedstawiono w tabeli.
| Numer próby | Dawka azotu [kg/ha] | Średnia zawartość białka [% suchej masy] | |
|---|---|---|---|
| łodygi | liście | ||
| 1. | 0 | 12,6 | 24,2 |
| 2. | 75 | 13,8 | 25,4 |
| 3. | 150 | 14,1 | 24,9 |
| 4. | 225 | 16,0 | 27,6 |
| 5. | 300 | 16,5 | 29,4 |
Na podstawie: http://magazyn.salamandra.org.pl Cz. Szewczuk, M. Mazur, Wpływ zróżnicowanych dawek nawozów azotowych na skład chemiczny pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L), „Acta Sci. Pol. Agricultura” 3 (1) 2004.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Wypisz z tekstu dwie cechy budowy pokrzywy stanowiące przystosowanie do wiatropylności i podaj, na czym polega każde z tych przystosowań.
1.
2.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. Słupek z dużym, pędzelkowatym znamieniem – zwiększa szanse osadzenia się na nim pyłku.
2. Kwiatostany na długich i wiotkich osiach – poruszają się nawet na lekkim wietrze, ułatwiając porywanie pyłku przez wiatr.
1. Pędzelkowate znamię słupka wychwytuje pyłek transportowany wraz z powietrzem.
2. Z wiotkich kwiatostanów łatwo wydostaje się pyłek na wietrze.
Uwagi:
• Nie uznaje się odpowiedzi dotyczących rozdzielnopłciowości.
• Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do niepozornego, zielonkawego okwiatu,
ponieważ nie jest to przystosowanie do wiatropylności.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 p. – za wypisanie z tekstu obu prawidłowych cech budowy pokrzywy i podanie, na czym polega przystosowanie do wiatropylności każdej z cech. 1 p. – za wypisanie z tekstu tylko jednej prawidłowej cechy wraz z podaniem opisu jej
przystosowania. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 8.3
W podstawie programowej
Adaptacje kwiatu do wiatropylności.
- PR:IX.5.4 — wykazuje związek budowy kwiatu roślin okrytonasiennych ze sposobem ich zapylania;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-CZERWIEC-F2015-Z8-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.5.4
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 8. Rośliny – rozmnażanie się. Zdający: 2) opisuje budowę kwiatu okrytonasiennych, przedstawia jej różnorodność i wykazuje, że jest ona związana ze sposobami zapylania.
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się roślin