Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 3 · czerwiec 2020 · Formuła 2015
U roślin przyrost ściany komórkowej na grubość polega na odkładaniu kolejnych warstw włókien celulozowych na warstwy już istniejące.
W najwcześniej odkładanych warstwach ściany włókna celulozowe są ułożone poprzecznie do kierunku wydłużania się komórki. Dopiero późniejsze warstwy są ułożone równolegle do tej osi. Ściany wtórne powstają na ścianach pierwotnych od strony protoplastu, po zakończeniu wzrostu wydłużeniowego komórki. Są zbudowane z kolejnych warstw mikrofibryli celulozowych i często podlegają procesom lignifikacji, kutynizacji bądź suberynizacji (korkowacenia).
Na schemacie zilustrowano wzrost wydłużeniowy komórki.
Na podstawie: J. Kopcewicz, Podstawy biologii roślin, Warszawa 2012, N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2013.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Podaj przykład tkanki roślinnej, której wtórne ściany komórkowe zawierają dużą ilość ligniny, oraz określ, jaką funkcję w roślinie pełni ta tkanka.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Drewno – przewodzenie wody.
• Ksylem – umożliwia transport wody z rozpuszczonymi w niej solami mineralnymi.
• Sklerenchyma – funkcja wzmacniająca.
• Sklerenchyma – twarda pestka chroni nasiono przed uszkodzeniem.
• Twardzica – zapewnia wytrzymałość i odporność na złamanie.
Uwagi:
• Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do funkcji wzmacniającej drewna, np. „Drewno –
nadaje sztywność łodydze”, ponieważ drewno jest tkanką niejednorodną i zawiera włókna drzewne, które pełnią funkcję wzmacniającą.
• Uznaje się odpowiedzi dotyczące innych tkanek zawierających ligninę: endodermy i korka
pod warunkiem prawidłowego określenia ich funkcji.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za podanie właściwego przykładu tkanki wzmacniającej lub przewodzącej i określenie jej funkcji. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 3.3
W podstawie programowej
Tkanki o zlignifikowanych ścianach.
- PR:IX.2.3 — rozpoznaje tkanki roślinne na preparacie mikroskopowym, na schemacie, mikrofotografii, na podstawie opisu i wykazuje związek ich budowy z pełnioną funkcją;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-CZERWIEC-F2015-Z3-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.2.3
Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 6. Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów. Zdający: 1) przedstawia charakterystyczne cechy budowy tkanek roślinnych ([…], okrywającej, […]) identyfikuje je na rysunku ([…] preparacie mikroskopowym, fotografii itp.), określając związek ich budowy z pełnioną funkcją.
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Rośliny lądowe i wtórnie wodne