Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2020 · Formuła 2015
Allele genu warunkującego barwę sierści u większości szczepów myszy wykazują dominację zupełną: dominujący allel B warunkuje umaszczenie czarne, a recesywny allel b – umaszczenie brązowe. Recesywny allel d innego niesprzężonego genu hamuje w układzie homozygotycznym ekspresję alleli B i b, co powoduje, że nie dochodzi do syntezy barwnika i sierść jest wtedy biała.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Określ stosunek liczbowy możliwych fenotypów wśród potomstwa podwójnie heterozygotycznej samicy i samca będącego podwójną homozygotą recesywną. Zapisz genotypy osobników rodzicielskich oraz odpowiednią krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta).
Genotyp samicy: .… Genotyp samca:
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Genotyp samicy: BbDd Genotyp samca: bbdd
Krzyżówka:
| ♀ ♂ | BD | Bd | bD | bd |
|---|---|---|---|---|
| bd | BbDd (czarne) | Bbdd (białe) | bbDd (brązowe) | bbdd (białe) |
Fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy:
• czarne, brązowe i białe w stosunku 1:1:2
• 25% czarnych, 25% brązowych, 50% białych
• ¼ czarnych : ¼ brązowych : ½ białych
Uwagi:
• Uznaje się odpowiedzi, w których podano fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy,
mimo braku opisania fenotypów w krzyżówce.
• Uznaje się odpowiedzi, w których krzyżówka genetyczna została zapisana w formie grafu,
a nie – szachownicy Punnetta.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 p. – za podanie poprawnych genotypów osobników rodzicielskich i określenie fenotypów potomstwa oraz ich stosunku liczbowego na podstawie poprawnie wykonanej krzyżówki genetycznej. 1 p – za podanie poprawnych genotypów osobników rodzicielskich i wykonanie krzyżówki genetycznej, przy jednoczesnym błędnym określeniu stosunku liczbowego i rodzajów fenotypów potomstwa. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
Krzyżówka
W podstawie programowej
Krzyżówka dwugenowa i stosunek fenotypów. Zakres części: Krzyżówka.
- PR:XIV.1.1 — zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne;
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
Fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy
W podstawie programowej
Krzyżówka dwugenowa i stosunek fenotypów. Zakres części: Fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy.
- PR:XIV.1.1 — zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne;
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
Genotyp samicy
W podstawie programowej
Krzyżówka dwugenowa i stosunek fenotypów. Zakres części: Genotyp samicy.
- PR:XIV.1.1 — zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne;
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
Genotyp samca
W podstawie programowej
Krzyżówka dwugenowa i stosunek fenotypów. Zakres części: Genotyp samca.
- PR:XIV.1.1 — zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne;
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2020-CZERWIEC-F2015-Z18-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.1 | PR:XIV.1.2
Wymagania historyczne: VI. Genetyka i biotechnologia. 5. Genetyka mendlowska. Zdający: 3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe i dwugenowe […] oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych.
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: dziedziczenie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech