Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · czerwiec 2019 · Formuła 2015
Na diagramie przedstawiono procentową zawartość trzech głównych azotowych produktów przemiany materii w moczu wydalanym przez gady, które w różnym stopniu są związane ze środowiskiem wodnym.
Na podstawie: T. Umiński, Biologia, Warszawa 1993.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Rozpoznaj przedstawione na diagramie azotowe produkty przemiany materii wydalane przez wymienione gady. Wpisz w wyznaczone miejsca nazwy tych produktów tak, aby powstała prawidłowa legenda diagramu.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj dominujące wzory u gatunku wodnego i pustynnego. Który produkt wymaga najwięcej wody do bezpiecznego wydalania, a który najmniej?
Podpowiedź 2
U pustynnego dominuje kwas moczowy, więc odpowiada mu najciemniejszy wzór. U krokodyla przeważa amoniak; pozostały wzór oznacza mocznik.
Podpowiedź 3
Wpisz od lewej: amoniak, mocznik, kwas moczowy. Użyj kolejności pól legendy, a nie kolejności wymienianych zwierząt.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Oryginalny pełny fragment klucza CKE
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podanie trzech nazw azotowych produktów przemiany materii wydalanych przez wskazane gady. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Legenda od lewej powinna zawierać: amoniak, mocznik, kwas moczowy. Najjaśniejszy wzór dominuje u krokodyla słodkowodnego, środkowy u żółwia błotnego, a najciemniejszy u pustynnego. Taki rozkład odpowiada dostępności wody: usuwanie amoniaku wymaga silnego rozcieńczenia, natomiast słabo rozpuszczalny kwas moczowy można wydalać przy małej utracie wody. Mocznik zajmuje pozycję pośrednią. Nie przypisuj wszystkich gadów wyłącznie do jednej kategorii; wykres pokazuje mieszaniny produktów o różnych proporcjach.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za poprawne podanie trzech nazw azotowych produktów przemiany materii wydalanych przez wskazane gady. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 8.1
W podstawie programowej
Azotowe produkty przemiany materii.
- PR:XI.2.4.b — przedstawia istotę procesu wydalania oraz wymienia substancje, które są wydalane z organizmu,
- PR:XI.2.4.c — wykazuje związek między środowiskiem życia zwierząt i rodzajem wydalanego azotowego produktu przemiany materii,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z8-1
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Zagadnienia: Wydalanie i osmoregulacja