Opracowanie redakcyjne

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Te trzy kompleksy pompują (transportują) jony H⁺ na drugą stronę błony / do przestrzeni międzybłonowej, wytwarzając w ten sposób gradient (elektrochemiczny) protonów, który umożliwia działanie syntazy ATP.

• Z udziałem kompleksów białkowych I, III i IV zachodzi transport aktywny protonów / H⁺ do przestrzeni międzybłonowej, a powrót protonów z przestrzeni międzybłonowej do matriks warunkuje działanie syntazy ATP.

• Przepływ elektronów przez te trzy kompleksy białkowe powoduje wypompowanie protonów z matriks mitochondrialnej i prowadzi do tworzenia się potencjału błonowego. Przepływ protonów z powrotem do matriks przez kanał w syntazie ATP umożliwia syntezę ATP.

• Dzięki działalności kompleksów białkowych łańcucha oddechowego możliwe jest zachowanie (właściwego) gradientu protonów po obu stronach błony, co umożliwia syntezę ATP (z ADP).

Zasady oceniania

1 p. – za wykazanie związku uwzględniającego rolę kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w wytworzeniu gradientu stężeń protonów H⁺ w poprzek wewnętrznej błony mitochondrium, warunkującego działanie syntazy ATP lub warunkującego syntezę ATP. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Opracowanie redakcyjne

Kompleksy I, III i IV wykorzystują energię transportu elektronów do pompowania protonów z matriks do przestrzeni międzybłonowej. Wytwarzają gradient elektrochemiczny H⁺ po obu stronach błony wewnętrznej. Powrót protonów zgodnie z tym gradientem przez syntazę ATP napędza syntezę ATP z ADP i fosforanu. Kompleksy łańcucha oraz syntaza są więc sprzężone za pośrednictwem gradientu, a nie przez bezpośrednie przekazywanie sobie ATP. Podaj obie części mechanizmu: tworzenie i wykorzystanie gradientu.