Zadanie 2.1 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

Na schemacie przedstawiono strukturę i funkcjonowanie łańcucha oddechowego.

Łańcuch oddechowy w błonie z kompleksami I, III i IV, CoQ oraz cytochromem c. Pokazano utlenianie NADH, redukcję O₂ do wody, pompowanie H+ i ich powrót przez syntazę ATP.

Na podstawie: https://d1yboe6750e2cu.cloudfront.net/i/0fef08daa1f60f450ef6969da514d770456bedf8

Określ lokalizację białkowych kompleksów łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i komórce eukariotycznej. W miejsce wyznaczone przy każdym rodzaju komórki (A–B) wpisz numer właściwej struktury wybrany spośród 1.–5.

Lokalizacja białkowych kompleksów Rodzaj komórki łańcucha oddechowego

A. prokariotyczna: ...

1. zewnętrzna błona mitochondrium

B. eukariotyczna: .. 2. błona komórkowa

3. cytozol

4. nukleosom

5. wewnętrzna błona mitochondrium

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, które komórki mają mitochondria. Łańcuch wymaga błony, przez którą można przenosić protony, a nie tylko wodnego środowiska cytoplazmy.

Podpowiedź 2

Prokariont wykorzystuje własną błonę komórkową. W mitochondrium szukaj błony tworzącej grzebienie i oddzielającej matriks od przestrzeni międzybłonowej.

Podpowiedź 3

Wybierz A–2, B–5: błonę komórkową oraz wewnętrzną błonę mitochondrium. Nie przypisuj mitochondrium komórce prokariotycznej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Komórka:

A. prokariotyczna – 2

B. eukariotyczna – 5

Zasady oceniania

1 p. – za oba poprawne przyporządkowania lokalizacji kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i w komórce eukariotycznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Wpisz A–2 i B–5. U oddychających prokariontów kompleksy łańcucha oddechowego znajdują się w błonie komórkowej, bo komórki te nie mają mitochondriów. U eukariontów opisany mitochondrialny łańcuch oddechowy znajduje się w błonie wewnętrznej mitochondrium. Błona umożliwia rozdzielenie przestrzeni i utrzymywanie gradientu protonów. Cytozol nie stanowi bariery błonowej, nukleosom jest elementem organizacji chromatyny, a błona zewnętrzna mitochondrium nie jest miejscem omawianego łańcucha.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 p. – za oba poprawne przyporządkowania lokalizacji kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i w komórce eukariotycznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 2.1

W podstawie programowej

Lokalizacja łańcucha oddechowego.

  • PR:VI.3 — przedstawia czynności życiowe bakterii: odżywianie (chemoautotrofizm, fotoautotrofizm, heterotrofizm); oddychanie beztlenowe (denitryfikacja, fermentacja) i tlenowe; rozmnażanie;
  • PR:III.5.1 — wykazuje związek budowy mitochondrium z przebiegiem procesu oddychania komórkowego;
  • PR:III.5.4 — wyjaśnia mechanizm powstawania ATP w procesie chemiosmozy w mitochondriach (fosforylacja oksydacyjna);

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z2-1

Organizator: CKE

Działy: Bakterie i archeowce | Energia i metabolizm

Organizmy: bakterie

Procesy: oddychanie komórkowe

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania